मराठवाड्यात पावसाची प्रतीक्षा कायम; अपुऱ्या पावसामुळे खरीप पेरण्या रखडल्या, शेतकरी चिंतेत

छत्रपती संभाजीनगर :राज्याच्या अनेक भागांमध्ये, विशेषतः मुंबई, कोकण आणि नाशिक विभागात मुसळधार पावसाने जोरदार हजेरी लावली असताना मराठवाड्यात मात्र अद्यापही समाधानकारक पावसाची प्रतीक्षा कायम आहे. मान्सूनने अपेक्षित वेग न घेतल्याने मराठवाड्यातील शेतकरी मोठ्या संकटात सापडले आहेत. अनेक ठिकाणी नदी-नाले अजूनही कोरडे असून शेतांमध्ये पुरेसा ओलावा नसल्याने खरीप हंगामातील पेरण्या मोठ्या प्रमाणात रखडल्या आहेत.

मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांमध्ये यंदा पावसाची अत्यंत असमान स्थिती पाहायला मिळत आहे. काही भागांमध्ये हलक्या सरी कोसळल्या असल्या तरी बहुतांश ठिकाणी शेतीसाठी आवश्यक असलेला पाऊस झालेला नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांना पेरणीचा निर्णय पुढे ढकलावा लागत आहे. अनेकांनी पावसाच्या पहिल्या सरींवर विश्वास ठेवून पेरणी केली असली, तरी त्यानंतर पाऊस गायब झाल्याने उगवलेले पीकही धोक्यात येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

परभणी, बीड, जालना, धाराशिवसह अनेक जिल्ह्यांतील स्थिती गंभीर

परभणी, बीड, जालना, छत्रपती संभाजीनगर आणि धाराशिव जिल्ह्यांमध्ये पावसाअभावी परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे. मान्सूनला सुरुवात होऊन जवळपास महिना उलटूनही अनेक भागांमध्ये समाधानकारक पाऊस झाला नसल्याने शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. जमिनीत पुरेसा ओलावा नसल्याने पेरणी करणे धोकादायक ठरत असून अनेक शेतकरी अजूनही पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.

दुसरीकडे, ज्या शेतकऱ्यांनी पेरणी केली आहे, त्यांच्या पिकांसमोरही मोठे संकट उभे राहिले आहे. वेळेत पाऊस न झाल्यास बियाण्यांची उगवण कमी होण्याची तसेच दुबार पेरणीची वेळ येण्याची शक्यता कृषी तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. त्यामुळे उत्पादन खर्चात वाढ होऊन शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान होण्याची भीती आहे.

पेरणीचे क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात घटले

यंदाच्या खरीप हंगामात मान्सूनच्या उशिरा आगमनासोबतच पावसातील मोठ्या खंडामुळे पेरणीवर मोठा परिणाम झाला आहे. कृषी विभागाच्या आकडेवारीनुसार, आतापर्यंत मराठवाड्यात केवळ 24.55 लाख हेक्टर क्षेत्रावर खरीप पेरणी झाली आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत हे क्षेत्र तब्बल 17.87 लाख हेक्टरने कमी असल्याचे समोर आले आहे. ही घट चिंताजनक मानली जात असून याचा आगामी उत्पादनावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

हवामान खात्याचा दिलासा; हलक्या ते मध्यम पावसाची शक्यता

दरम्यान, हवामान विभागाने मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांसाठी काहीसा दिलासा देणारा अंदाज व्यक्त केला आहे. पुढील काही दिवसांत विभागातील विविध भागांमध्ये हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. हा पाऊस झाला तर रखडलेल्या पेरण्यांना काही प्रमाणात गती मिळू शकते. मात्र, संपूर्ण मराठवाड्यात सर्वदूर आणि सातत्यपूर्ण पाऊस होणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.

शेतकऱ्यांच्या नजरा आकाशाकडे

सध्या मराठवाड्यातील शेतकरी पावसाच्या प्रतीक्षेत दिवस मोजत आहेत. खरीप हंगाम वेळेत पूर्ण होण्यासाठी येत्या काही दिवसांतील पाऊस निर्णायक ठरणार आहे. समाधानकारक पाऊस झाला तर पेरण्यांना वेग मिळेल आणि शेतकऱ्यांना दिलासा मिळेल. अन्यथा पेरण्या आणखी लांबण्याची, दुबार पेरणीची आणि उत्पादनात मोठी घट होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे संपूर्ण मराठवाड्याचे लक्ष आता मान्सूनच्या पुढील वाटचालीकडे लागले आहे.