आळंदी-देहूत पूरस्थिती गंभीर! पालखी प्रस्थानाआधी प्रशासनाचा मोठा निर्णय; भाविकांना थेट येऊ नका, पुण्यातूनच सहभागी व्हा

आषाढी वारी 2026 च्या पार्श्वभूमीवर संतश्रेष्ठ श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि जगद्गुरु श्री संत तुकाराम महाराज यांच्या पालखी प्रस्थान सोहळ्यासाठी राज्यभरातून लाखो वारकरी, भाविक आणि दिंड्या देहू व आळंदीकडे रवाना होत आहेत. मात्र, मुसळधार पावसामुळे निर्माण झालेल्या गंभीर पूरस्थितीमुळे जिल्हा प्रशासनाने भाविकांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आणि तातडीची सूचना जारी केली आहे. हवामान विभागाने पुणे जिल्ह्यासाठी सोमवारी (6 जुलै) 'रेड अलर्ट' घोषित केला असून देहू आणि आळंदी परिसरात सुरू असलेल्या अतिवृष्टीमुळे इंद्रायणी नदीला मोठा पूर आला आहे. परिणामी, आळंदी शहराला जोडणारे सर्व प्रमुख पूल पाण्याखाली गेले असून परिसरातील परिस्थिती चिंताजनक बनली आहे.याच पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने वारकरी आणि भाविकांना थेट देहू किंवा आळंदी येथे येण्याचे टाळण्याचे आवाहन केले आहे. त्याऐवजी पालखी सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी पुणे शहरातून सहभागी व्हावे, असे स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत.

पालखी प्रस्थानाच्या तारखा निश्चित, पण हवामानामुळे चिंता

दरवर्षीप्रमाणे यंदाही जगद्गुरु श्री संत तुकाराम महाराज यांची पालखी 7 जुलै रोजी देहू येथून तर संतश्रेष्ठ श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज यांची पालखी 8 जुलै रोजी आळंदी येथून पंढरपूरकडे प्रस्थान करणार आहे. या सोहळ्यासाठी राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून लाखो वारकरी देहू आणि आळंदीत दाखल होतात. मात्र, यंदा अवकाळी नव्हे तर अतिमुसळधार पावसामुळे परिस्थिती पूर्णपणे बदलली असून प्रशासनासमोर भाविकांच्या सुरक्षेचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.

गेल्या काही दिवसांपासून पुणे जिल्ह्यात सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे इंद्रायणी नदीच्या पाणीपातळीत मोठी वाढ झाली आहे. नदी पात्राबाहेर वाहू लागल्याने आळंदी शहरात प्रवेशासाठी वापरले जाणारे चारही प्रमुख पूल पाण्याखाली गेले आहेत. त्यामुळे शहरातील संपर्क व्यवस्था विस्कळीत झाली असून आळंदीत प्रवेश करणे सध्या धोकादायक ठरत आहे.

पूराच्या पाण्यामुळे अनेक रस्त्यांवर पाणी साचले असून वाहतुकीवरही मोठा परिणाम झाला आहे. प्रशासन, पोलीस आणि आपत्कालीन यंत्रणा सतत परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. नदीकाठी किंवा पूल परिसरात नागरिकांनी गर्दी करू नये, असे आवाहनही करण्यात आले आहे.

वारकऱ्यांना स्पष्ट सूचना जिथे आहात, तिथेच सुरक्षित थांबा

देहू किंवा आळंदीकडे जाण्यासाठी आधीच प्रवास सुरू केलेल्या वारकरी आणि भाविकांनाही प्रशासनाने विशेष सूचना दिल्या आहेत. सध्याच्या परिस्थितीत पुढे जाण्याचा प्रयत्न करू नये आणि ज्या ठिकाणी आहात, त्याच ठिकाणी सुरक्षित थांबावे, असे प्रशासनाने सांगितले आहे.

पूरस्थिती लक्षात घेता कोणत्याही अफवांवर विश्वास न ठेवता प्रशासनाकडून वेळोवेळी दिल्या जाणाऱ्या अधिकृत सूचनांचे पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. तसेच पूरग्रस्त किंवा बंद असलेल्या मार्गांवरून प्रवास टाळण्यासही सांगण्यात आले आहे.

पुण्यातून पालखी सोहळ्यात सहभागी होण्याचे आवाहन

वारकऱ्यांची वाढती संख्या आणि पूरस्थितीमुळे निर्माण झालेला धोका लक्षात घेऊन जिल्हा प्रशासनाने यंदा एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. भाविकांनी थेट देहू किंवा आळंदी येथे गर्दी न करता, पुणे शहरातून पालखी सोहळ्यात सहभागी व्हावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.

प्रशासनाच्या या निर्णयामागे दोन प्रमुख उद्दिष्टे आहेत. पहिले म्हणजे भाविकांची सुरक्षा सुनिश्चित करणे आणि दुसरे म्हणजे पूरस्थितीत बचाव व आपत्कालीन यंत्रणांवरील अतिरिक्त ताण कमी करणे. मोठ्या प्रमाणावर गर्दी झाल्यास बचावकार्य आणि वाहतूक व्यवस्थापन अधिक कठीण होऊ शकते, त्यामुळे भाविकांनी प्रशासनाला सहकार्य करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

रेड अलर्टमुळे प्रशासन सतर्क

हवामान विभागाने पुणे जिल्ह्यासाठी रेड अलर्ट जारी केल्यामुळे पुढील काही तासांतही अतिमुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. या पार्श्वभूमीवर जिल्हा प्रशासन, पोलीस, महसूल विभाग, आपत्ती व्यवस्थापन पथके आणि इतर यंत्रणा पूर्णपणे सतर्क ठेवण्यात आल्या आहेत.

पूरग्रस्त भागांवर सातत्याने लक्ष ठेवले जात असून आवश्यक ठिकाणी मदत व बचाव पथके तैनात करण्यात आली आहेत. नदीकाठच्या नागरिकांना तसेच वारकऱ्यांना सुरक्षिततेच्या सर्व सूचनांचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

आषाढी वारी ही महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेचा अविभाज्य भाग आहे. लाखो वारकरी विठ्ठलनामाचा गजर करत पायी पंढरपूरकडे प्रस्थान करतात. मात्र, यंदा निसर्गाच्या रौद्र रूपामुळे प्रशासनाने सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य दिले आहे.

त्यामुळे सर्व भाविकांनी संयम बाळगावा, प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे आणि परिस्थिती सामान्य होईपर्यंत थेट देहू किंवा आळंदी येथे जाणे टाळावे. पुण्यातून पालखी सोहळ्यात सहभागी होऊन प्रशासनाला सहकार्य करणे, हेच सध्याच्या परिस्थितीत प्रत्येक वारकरी आणि भाविकाचे कर्तव्य असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.