SIR विरोधात ध्रुव राठी-प्रकाश राज मैदानात; मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी
08 Oct 2026 1 Views ताज्या बातम्याBengaluru News: SIR विरोधात ध्रुव राठी-प्रकाश राज मैदानात; मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी
बंगळुरूमधील फ्रीडम पार्क येथे गुरुवारी, ८ ऑक्टोबर रोजी निवडणूक आयोगाच्या मतदारयादी पुनरावलोकन प्रक्रियेविरोधात मोठे आंदोलन करण्यात आले. ‘स्पेशल इंटेन्सिव्ह रिव्हिजन’ अर्थात SIR प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेचा मुद्दा उपस्थित करत आंदोलनकर्त्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. या आंदोलनात यूट्यूबर ध्रुव राठी, अभिनेते आणि सामाजिक कार्यकर्ते प्रकाश राज तसेच ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’चे संस्थापक अभिजीत दिपके सहभागी झाले.
या आंदोलनाचे आयोजन ‘पीपल्स ट्रिब्युनल’ या स्वरूपात करण्यात आले होते. SIR प्रक्रियेमुळे मतदारयादीतून नावे वगळली गेल्याचा दावा करणाऱ्या नागरिकांना आपली बाजू मांडण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून देणे, हा आयोजकांचा उद्देश असल्याचे सांगण्यात आले. आंदोलनात महिला, विद्यार्थी आणि विविध क्षेत्रांतील नागरिक सहभागी झाले होते. यानंतर महिलांच्या समर्थनार्थ ‘चप्पल आंदोलन’ करण्याची घोषणाही करण्यात आली.
ध्रुव राठी म्हणाले, ‘मी सत्ताबदलासाठी आलेलो नाही’
आंदोलनात सहभागी झाल्यानंतर ध्रुव राठी यांनी निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले. आपण या आंदोलनात सत्ताबदलासाठी सहभागी झालेलो नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले. मात्र SIR प्रक्रियेच्या संदर्भात निवडणूक आयोगाकडून पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्वाचा अभाव असल्याचा आरोप त्यांनी केला.
ध्रुव राठी यांच्या सहभागापूर्वीच या आंदोलनाची मोठी चर्चा सुरू झाली होती. त्यांनी सोशल मीडियावरून बंगळुरूमधील कार्यक्रमात सहभागी होण्याचे आवाहन केले होते. त्यांच्या सहभागामुळे आंदोलनाकडे माध्यमांचे आणि सोशल मीडियाचे लक्ष वेधले गेले.
त्याचवेळी, या आंदोलनाचा उद्देश निवडणूक प्रक्रियेतील कथित त्रुटींवर प्रश्न उपस्थित करणे असल्याचे आयोजकांचे म्हणणे आहे. मात्र SIR प्रक्रियेबाबत करण्यात येणारे आरोप आणि त्यांची वस्तुस्थिती यामध्ये फरक ठेवणे महत्त्वाचे आहे. निवडणूक आयोग आणि केंद्र सरकारने मतदारयादी पुनरावलोकनाचा उद्देश पात्र आणि अपात्र मतदारांमधील नोंदी व्यवस्थित करण्याचा असल्याचे सांगितले आहे. विरोधक आणि आंदोलनकर्ते मात्र या प्रक्रियेमुळे पात्र मतदारांची नावेही वगळली जाऊ शकतात, अशी चिंता व्यक्त करत आहेत.
प्रकाश राज यांचाही सहभाग
अभिनेते प्रकाश राज यांनीही बंगळुरूमधील आंदोलनात सहभाग घेतला. SIR प्रक्रिया रद्द करण्याची मागणी त्यांनी केली. त्यांच्या मते, हा प्रश्न केवळ मतदारयादीतील नावे वगळण्यापुरता मर्यादित नसून नागरिकांच्या अधिकारांशी आणि प्रतिष्ठेशी संबंधित आहे, असा त्यांचा दावा आहे.
काही दिवसांपूर्वी ध्रुव राठी आणि प्रकाश राज यांनी आंदोलनासाठी एकत्र आवाहन करणारा व्हिडीओही प्रसिद्ध केला होता. त्यात ध्रुव राठी यांनी लोकशाही वाचवण्याच्या लढ्याचा उल्लेख केला, तर प्रकाश राज यांनी आपल्या नेहमीच्या आक्रमक शैलीत ज्ञानेश कुमार यांच्यावर निशाणा साधला. या व्हिडीओची सोशल मीडियावर चर्चा झाली.
आंदोलनात घोषणाबाजी, पोस्टरबाजी
फ्रीडम पार्कमध्ये आंदोलनकर्त्यांनी विविध घोषणा देत SIR प्रक्रियेचा विरोध केला. ‘Error 404 - Name Not Found’, ‘Don’t erase us, hear us’ आणि ‘It’s done bro, resign sir’ अशा घोषणा असलेले फलक आंदोलनस्थळी पाहायला मिळाले. काही आंदोलनकर्त्यांनी ‘Vote theft’ आणि ‘Gyanesh Kumar, gaddi leave your chair’ अशा घोषणाही दिल्या.
काही फलकांवर भगतसिंग आणि सुभाषचंद्र बोस यांची छायाचित्रेही होती. आंदोलनाच्या ठिकाणी मोठ्या संख्येने नागरिक जमल्याने पोलिसांनी सुरक्षेची अतिरिक्त व्यवस्था केली होती. पोलिसांनी कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी बंदोबस्त ठेवला होता.
SIR प्रक्रियेवरून नेमका वाद काय?
SIR म्हणजे मतदारयादीचे विशेष सखोल पुनरावलोकन. या प्रक्रियेचा उद्देश मतदारयादीतील नोंदींची पडताळणी करणे आणि पात्र मतदारांची यादी अद्ययावत ठेवणे हा असल्याचे निवडणूक यंत्रणेचे म्हणणे आहे.
मात्र विरोधक आणि काही नागरिक संघटनांचा आरोप आहे की या प्रक्रियेदरम्यान मोठ्या प्रमाणात मतदारांची नावे वगळली जाऊ शकतात. काही नागरिकांनी आपली नावे मतदारयादीतून हटवण्यात आल्याचा दावा केला आहे. त्यांना पुन्हा नाव समाविष्ट करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे आणि प्रक्रिया याबाबतही चिंता व्यक्त केली जात आहे.
या आरोपांवर निवडणूक आयोग आणि भारतीय जनता पक्षाने आक्षेप घेतले आहेत. मतदारयादीतून नावे हटवण्याची प्रक्रिया डुप्लिकेट किंवा अपात्र नोंदी दूर करण्यासाठी असल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे SIR प्रक्रियेवरून सध्या दोन वेगवेगळ्या भूमिका समोर येत आहेत—आंदोलनकर्ते आणि विरोधक नागरिकांच्या मतदानाच्या अधिकाराबाबत चिंता व्यक्त करत आहेत, तर निवडणूक यंत्रणा ही प्रक्रिया मतदारयादी शुद्धीकरणासाठी आवश्यक असल्याचे सांगत आहे.
आंदोलन बंगळुरूपुरते मर्यादित राहणार?
बंगळुरूमधील आंदोलनानंतर या मोहिमेचा पुढील टप्पा दिल्लीमध्ये होणार असल्याचे आयोजकांनी जाहीर केले आहे. १० ऑक्टोबर रोजी दिल्लीतील जंतर-मंतर येथे आंदोलन करण्याची तयारी करण्यात आली आहे. या आंदोलनात देशभरातील तरुणांनी सहभागी व्हावे, असे आवाहन आयोजकांकडून करण्यात आले आहे.
‘कॉक्रोच जनता पार्टी’कडून केवळ मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी न करता निवडणूक व्यवस्थेत व्यापक सुधारणा करण्याची मागणीही केली जात आहे. त्यामुळे आगामी काळात SIR प्रक्रिया, मतदारयादीतील नावे आणि निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवरून राजकीय तसेच सामाजिक पातळीवर चर्चा आणखी वाढण्याची शक्यता आहे.
दरम्यान, बंगळुरूमधील आंदोलनात ध्रुव राठी आणि प्रकाश राज यांचा सहभाग हा या आंदोलनातील महत्त्वाचा राजकीय-सामाजिक घडामोडींपैकी एक ठरला आहे. मात्र SIR प्रक्रियेवरील आरोप, निवडणूक आयोगाची भूमिका आणि नागरिकांच्या तक्रारी याबाबत अंतिम निष्कर्ष काढताना संबंधित अधिकृत नोंदी आणि पडताळलेली माहिती विचारात घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.