राहुल गांधींचा निवडणूक आयोगावर मोर्चा; ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी, INDIA आघाडीच्या खासदारांना पोलिसांनी रोखले
06 Oct 2026 3 Views ताज्या बातम्याDelhi News : राहुल गांधींचा निवडणूक आयोगावर मोर्चा; ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी, INDIA आघाडीच्या खासदारांना पोलिसांनी रोखले
नवी दिल्ली : मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण अर्थात SIR प्रक्रियेवरून राजधानी दिल्लीत राजकीय संघर्ष तीव्र झाला आहे. काँग्रेस नेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली INDIA आघाडीतील विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी मंगळवारी, ६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी संसद भवनापासून केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढला. या मोर्चामध्ये मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यात आली. मात्र, संसद परिसरातून पुढे जात असताना दिल्ली पोलिसांनी मोर्चा अडवला. त्यानंतर राहुल गांधी, प्रियांका गांधी यांच्यासह अनेक विरोधी खासदारांनी रस्त्यावरच आंदोलन केले. काही नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले.
SIR प्रक्रियेत मतदार याद्यांमध्ये झालेल्या कथित अनियमितता आणि मतदार नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या फॉर्म ६ संदर्भातील बदल हा या आंदोलनाचा मुख्य मुद्दा आहे. विरोधी पक्षांचा आरोप आहे की, या प्रक्रियेमुळे मोठ्या संख्येने मतदारांच्या नावांवर परिणाम होऊ शकतो. या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीबाबत प्रश्न उपस्थित करत विरोधकांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे. निवडणूक आयोगाने मात्र SIR प्रक्रियेतील आरोप फेटाळले असून, संबंधित निर्णय कायदेशीर प्रक्रियेनुसार घेतल्याचे स्पष्ट केले आहे.
संसद भवनापासून मोर्चाला सुरुवात
मंगळवारी सकाळी INDIA आघाडीतील खासदार संसद भवनाच्या परिसरात एकत्र आले. त्यानंतर त्यांनी निवडणूक आयोगाच्या मुख्यालयाकडे जाण्यासाठी मोर्चा काढला. राहुल गांधी, प्रियांका गांधी, मल्लिकार्जुन खरगे, अखिलेश यादव, अभिषेक बॅनर्जी, डेरेक ओब्रायन, सुप्रिया सुळे यांच्यासह विविध विरोधी पक्षांचे नेते आणि खासदार या आंदोलनात सहभागी झाले.
मोर्चादरम्यान विरोधी खासदारांनी हातात विविध फलक घेतले होते. SIR प्रक्रिया रद्द करण्याची आणि ज्ञानेश कुमार यांनी राजीनामा द्यावा, अशी मागणी करण्यात आली. काही आंदोलकांनी निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकतेचा मुद्दाही उपस्थित केला.
मोर्चाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्लीतील संसद परिसर आणि निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाभोवती मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता. विविध ठिकाणी बॅरिकेड्स लावण्यात आले होते. विरोधी खासदारांचा मोर्चा पुढे जाऊ नये यासाठी सुरक्षा यंत्रणांनी मार्ग रोखला.
राहुल गांधी बॅरिकेडवर चढले
मोर्चाला पोलिसांनी अडवल्यानंतर राहुल गांधी यांनी बॅरिकेडवर चढून हातात तिरंगा घेतला. त्यानंतर काही काळ ते आंदोलनस्थळी राहिले. या घटनेचे दृश्य मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत आले. राहुल गांधी यांनी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत, निवडणूक आयोगाने विरोधी खासदारांशी संवाद साधावा, असा प्रश्न उपस्थित केला.
राहुल गांधी यांनी सोशल मीडियावरही ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. त्यांच्या आंदोलनातील एका फलकावर “Gyanesh, It’s Done Bro!” असा मजकूर होता. या माध्यमातून मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या भूमिकेवर त्यांनी थेट निशाणा साधला.
मोर्चा रोखल्यानंतर धरणे आंदोलन
दिल्ली पोलिसांनी मोर्चा पुढे जाऊ दिला नाही. त्यानंतर विरोधी खासदारांनी निती आयोग आणि आकाशवाणी भवन परिसरात रस्त्यावरच धरणे आंदोलन सुरू केले. राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी काही काळ आकाशवाणी भवन परिसरात राहिले. अन्य काही विरोधी नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेऊन बसमधून हलवले.
या आंदोलनादरम्यान विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनी विविध घोषणा दिल्या. निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता, मतदारांचा अधिकार आणि निवडणूक आयोगाची स्वायत्तता हे मुद्दे आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी होते.
SIR आणि फॉर्म ६ वरून वाद
SIR प्रक्रियेअंतर्गत मतदार याद्यांचे पुनरीक्षण सुरू आहे. याच प्रक्रियेत मतदार नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या फॉर्म ६ मध्ये काही बदल करण्यात आल्याचा मुद्दा विरोधकांनी उपस्थित केला आहे. विरोधकांचा दावा आहे की या बदलांबाबत पुरेशी स्पष्टता नसून त्याचा परिणाम पात्र मतदारांवर होऊ शकतो.
या प्रकरणावर सर्वोच्च न्यायालयातही सुनावणी सुरू आहे. फॉर्म ६ संदर्भातील बदल आणि त्यासंबंधी निर्णयांची कायदेशीरता तपासण्याची भूमिका न्यायालयाने घेतली आहे. त्यामुळे राजकीय आंदोलनासोबतच हा विषय न्यायालयीन पातळीवरही चर्चेत आला आहे.
दरम्यान, निवडणूक आयोगाने SIR प्रक्रियेसंदर्भातील आरोप नाकारले आहेत. आयोगाच्या म्हणण्यानुसार, संबंधित प्रक्रिया कायदेशीर चौकटीत आणि आयोगाच्या निर्णय प्रक्रियेनुसार राबवली जात आहे. त्यामुळे विरोधकांचे आरोप आणि आयोगाची भूमिका यांच्यात स्पष्ट मतभेद दिसून येत आहेत.
INDIA आघाडीतील सर्व पक्ष सहभागी नाहीत
या आंदोलनात INDIA आघाडीतील अनेक पक्ष सहभागी झाले असले तरी सर्व पक्षांनी मोर्चात सहभाग घेतलेला नाही. आम आदमी पक्ष आणि द्रमुक या दोन प्रमुख पक्षांनी या मोर्चापासून अंतर ठेवले. त्यामुळे विरोधकांच्या आंदोलनासोबतच INDIA आघाडीतील राजकीय समन्वयाचाही मुद्दा चर्चेत आला आहे.
मोर्चादरम्यान मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त असल्याने दिल्लीतील काही महत्त्वाच्या मार्गांवर वाहतूक व्यवस्थेत बदल करण्यात आले. संसद भवनापासून निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे जाणाऱ्या मार्गावर बॅरिकेडिंग करण्यात आले होते.
राजकीय संघर्ष आणखी तीव्र
SIR प्रक्रियेवरून सुरू झालेला वाद आता रस्त्यावरच्या आंदोलनापर्यंत पोहोचला आहे. विरोधक निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करत असून, ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत आहेत. दुसरीकडे, आयोगाने प्रक्रियेत गैरप्रकार झाल्याचे आरोप नाकारले आहेत.
या पार्श्वभूमीवर संसद, निवडणूक आयोग आणि सर्वोच्च न्यायालय या तीन पातळ्यांवर या विषयाची चर्चा सुरू आहे. मतदार याद्यांमधील बदल, फॉर्म ६ संदर्भातील प्रक्रिया आणि SIR ची अंमलबजावणी याबाबत पुढील न्यायालयीन आणि प्रशासकीय निर्णय महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
दिल्लीतील आजच्या आंदोलनामुळे निवडणूक प्रक्रियेच्या पारदर्शकतेचा आणि मतदारांच्या अधिकारांचा मुद्दा पुन्हा राष्ट्रीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. पुढील काळात निवडणूक आयोगाची भूमिका, सर्वोच्च न्यायालयातील सुनावणी आणि विरोधकांच्या आंदोलनाची दिशा याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष राहणार आहे.