राजकारण व्यवसाय नाही, माझं मिशन आहे; फडणवीसांनी सांगितला लाल चौकातील तिरंगा फडकावण्याचा अनुभव

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आज नागपुरात ‘जेन झी’मधील तरुणांशी संवाद साधला. या संवादादरम्यान तरुणांनी फडणवीसांना त्यांच्या राजकीय प्रवासापासून ते मुख्यमंत्री म्हणून असलेल्या जबाबदाऱ्यांपर्यंत विविध प्रश्न विचारले. यावेळी एका तरुणाने भविष्यात मुख्यमंत्री किंवा पंतप्रधान होण्याची इच्छा व्यक्त करणाऱ्या तरुणांसमोर यश मिळाल्यानंतर येणाऱ्या दबावाचा मुद्दा उपस्थित केला. उद्योग, क्रीडा किंवा राजकारण कोणतेही क्षेत्र असो, यशस्वी व्यक्तीवर मोठी जबाबदारी आणि दबाव असतो. मात्र, सध्या राज्याच्या मुख्यमंत्रीपदासह अनेक जबाबदाऱ्या सांभाळणाऱ्या फडणवीसांवर हा दबाव अधिक असणार, तो ते कसा हाताळतात, असा प्रश्न त्यांना विचारण्यात आला.

या प्रश्नाला उत्तर देताना देवेंद्र फडणवीस यांनी आपल्या राजकीय प्रवासातील काही महत्त्वाचे अनुभव तरुणांसमोर मांडले. राजकारणाकडे आपण व्यवसाय म्हणून कधीही पाहिले नसल्याचे सांगत त्यांनी राजकारण हे आपल्यासाठी मिशन असल्याचे स्पष्ट केले. तसेच, समाजात आणि अर्थव्यवस्थेत मोठे बदल घडवून आणण्यासाठी राजकारण हे प्रभावी माध्यम असल्याचा आपला ठाम विश्वास असल्याचे त्यांनी सांगितले.

‘राजकारण माझ्यासाठी व्यवसाय नाही, मिशन आहे’

फडणवीस म्हणाले की, “मी ज्या पद्धतीने राजकारणात आलो, ते पाहता राजकारण हा माझ्यासाठी काही व्यवसाय नाही. राजकारण हे माझं मिशन आहे.” राजकारणाच्या माध्यमातून सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तन घडवून आणता येते, असा विश्वास असल्यामुळेच आपण या क्षेत्रात आलो, असे त्यांनी सांगितले.

आपल्या राजकीय प्रवासाची सुरुवात अगदी तरुण वयात झाल्याचेही फडणवीस यांनी यावेळी सांगितले. आपण केवळ 18 वर्षांचे असताना एका आंदोलनात सहभागी झाल्याचा अनुभव त्यांनी तरुणांना सांगितला. त्यावेळी देशभक्तीच्या भावनेतून श्रीनगरच्या लाल चौकात तिरंगा फडकावण्याचा निर्धार करण्यात आला होता, अशी आठवण त्यांनी सांगितली.

18व्या वर्षी लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याचा निर्धार

फडणवीस यांच्या मते, त्या काळात श्रीनगरच्या लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याचा मुद्दा चर्चेत होता. अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या माध्यमातून मोठ्या संख्येने कार्यकर्त्यांनी लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याचा निर्णय घेतला होता. या मोहिमेत हजारो लोक सहभागी होण्याची तयारी होती.

“तेव्हा मी 18 वर्षांचा होतो. माझ्यासोबत जवळपास 30 जण होते. त्यामध्ये काही जण 16 वर्षांचे, काही 17 वर्षांचे होते. त्यांच्यामध्ये मी सर्वात मोठा होतो,” अशी आठवण फडणवीस यांनी सांगितली.

या मोहिमेसाठी ते सर्वजण जम्मू आणि त्यानंतर उधमपूरपर्यंत पोहोचले. मात्र, पुढे सुरक्षा दलांनी त्यांना अडवले. त्यानंतर त्यांनी पायी श्रीनगरच्या दिशेने जाण्याचा प्रयत्न केल्याचे फडणवीस यांनी सांगितले.

उधमपूरमध्ये अडवले, पुढे पायी प्रवास

उधमपूरमध्ये अडवल्यानंतरही आपला निर्धार कायम होता. त्यामुळे तेथून पुढे पायी श्रीनगरच्या दिशेने जाण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. मात्र, त्यांना लष्कराने अडवून ताब्यात घेतले. त्यानंतर त्यांना पुन्हा जम्मूला आणण्यात आले आणि पुढे दिल्लीला नेण्यात आले, असा अनुभव फडणवीस यांनी सांगितला.

या संपूर्ण घटनेत त्या वयातील तरुणांमध्ये असलेली देशभक्ती आणि काहीतरी वेगळं करण्याची जिद्द महत्त्वाची होती, असे त्यांच्या अनुभवातून दिसून येते. कोणत्याही मोठ्या उद्दिष्टासाठी वयापेक्षा विचार आणि निर्धार महत्त्वाचा असतो, हा संदेशही त्यांच्या या अनुभवातून तरुणांना मिळाला.

पंतप्रधानांच्या निवासस्थानाला घेराव

जम्मूहून दिल्लीला आल्यानंतरही हा विषय तिथेच थांबला नाही. दिल्लीमध्ये आंदोलन करण्यात आले आणि तत्कालीन पंतप्रधानांच्या निवासस्थानाला घेराव घालण्यात आल्याचे फडणवीस यांनी सांगितले.

यावेळी आंदोलकांनी पंतप्रधानांना तिरंगा दिला आणि श्रीनगरच्या लाल चौकात जाऊन तो फडकवण्याची मागणी केली. “आम्ही पंतप्रधानांना तो झेंडा दिला आणि सांगितलं, तुम्ही श्रीनगरच्या लाल चौकात झेंडा फडकवा,” अशी आठवण फडणवीस यांनी सांगितली.

त्यावेळी पंतप्रधानांनी लाल चौकात जाऊन तिरंगा फडकावला नसल्याचेही त्यांनी नमूद केले. मात्र, त्यानंतर काही वर्षांनी लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याची मोहीम पुन्हा राबवण्यात आली.

मुरली मनोहर जोशी आणि नरेंद्र मोदींच्या नेतृत्वाचा उल्लेख

या प्रसंगाचा पुढील संदर्भ देताना फडणवीस यांनी 1992 सालच्या एकता यात्रेचा उल्लेख केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, मुरली मनोहर जोशी आणि नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली पुन्हा श्रीनगरला जाऊन लाल चौकात तिरंगा फडकवण्यात आला.

या संपूर्ण प्रवासाचा उल्लेख करताना फडणवीस यांनी आपल्या राजकीय जीवनातील सुरुवातीच्या काळातील अनुभव तरुणांसमोर ठेवला. वयाच्या 18व्या वर्षी घेतलेले निर्णय, आलेल्या अडचणी आणि त्यानंतरही ध्येय न सोडण्याची वृत्ती यामुळे आपल्या राजकीय विचारांना आकार मिळाल्याचे त्यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट झाले.

दबाव कसा हाताळायचा? फडणवीसांचा तरुणांना संदेश

मुख्यमंत्री म्हणून काम करताना प्रचंड दबाव असतो, या प्रश्नाच्या उत्तरात फडणवीसांनी थेट ‘दबाव कसा कमी करायचा’ यापेक्षा आपल्या कामाकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन स्पष्ट केला. एखादे काम केवळ पद, प्रतिष्ठा किंवा वैयक्तिक फायद्यासाठी केले जात असेल, तर दबाव अधिक जाणवू शकतो. मात्र, एखाद्या ध्येयासाठी आणि समाजातील बदलासाठी काम करत असाल तर अडचणींना सामोरे जाण्याची ताकद मिळते, असा त्यांच्या उत्तराचा सूर होता.

तरुणांनी भविष्यात मुख्यमंत्री किंवा पंतप्रधान होण्याचे स्वप्न पाहावे, मात्र त्या स्वप्नामागे केवळ पदाची महत्त्वाकांक्षा नसून समाजासाठी काहीतरी करण्याची भूमिका असावी, असा संदेशही या संवादातून देण्यात आला.

नागपुरातील या संवादात फडणवीस यांनी आपल्या राजकीय प्रवासातील सुरुवातीच्या आठवणी सांगत तरुणांशी वैयक्तिक पातळीवर संवाद साधला. 18व्या वर्षी लाल चौकात तिरंगा फडकवण्याच्या मोहिमेपासून ते आज मुख्यमंत्री म्हणून सांभाळत असलेल्या जबाबदाऱ्यांपर्यंतचा प्रवास त्यांनी तरुणांसमोर मांडला. त्यामुळे ‘जेन झी’सोबतच्या या संवादात फडणवीसांचा राजकीय प्रवास, ध्येय आणि दबाव हाताळण्याची भूमिका हे मुद्दे विशेष चर्चेत आले.