मुंबईच्या आकाशरेषेतील ऐतिहासिक एअर इंडिया बिल्डिंग आता सरकारच्या ताब्यात; मुख्यमंत्री फडणवीसांचे नवे कार्यालय इथे होणार!

नरिमन पॉईंट येथील मुंबईची ओळख असलेली एअर इंडिया बिल्डिंग आता महाराष्ट्र सरकारच्या प्रशासकीय कारभाराचे नवे केंद्र बनणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे कार्यालय या प्रतिष्ठित 23 मजली इमारतीत स्थलांतरित होणार असून, या निर्णयामुळे राज्य सरकारच्या भाडे खर्चात मोठी बचत होण्याची शक्यता आहे. तब्बल 1,601 कोटी रुपयांना खरेदी करण्यात आलेल्या या इमारतीमुळे सरकारच्या प्रशासकीय यंत्रणेला नवी जागा आणि आधुनिक सुविधा मिळणार आहेत.

मुख्यमंत्र्यांच्या कार्यालयाचा नवा पत्ता; एअर इंडिया बिल्डिंगमध्ये होणार स्थलांतर

मुंबईतील नरिमन पॉईंट परिसरातील समुद्रकिनाऱ्यावर उभी असलेली ऐतिहासिक एअर इंडिया बिल्डिंग आता महाराष्ट्र सरकारच्या मालकीची झाली आहे. या इमारतीच्या 23 व्या मजल्यावर मुख्यमंत्री कार्यालय (CMO) सुरू करण्यात येणार आहे.सध्या मंत्रालयाच्या मुख्य इमारतीमध्ये जागेची कमतरता असल्यामुळे अनेक सरकारी विभागांना मंत्रालयाबाहेरील खासगी जागांमध्ये काम करावे लागत आहे. त्यामुळे सरकारला दरवर्षी मोठ्या प्रमाणावर भाडे खर्च करावा लागत आहे.एअर इंडिया बिल्डिंगमध्ये मुख्यमंत्री कार्यालयासोबतच मंत्रालयाबाहेर कार्यरत असलेले विविध सरकारी विभागही स्थलांतरित करण्याची योजना आहे. या निर्णयामुळे सरकारच्या भाडे खर्चात जवळपास 200 कोटी रुपयांची वार्षिक बचत होण्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.

1,601 कोटी रुपयांना खरेदी; सरकारी प्रशासकीय केंद्र म्हणून होणार विकास

महाराष्ट्र सरकारने नरिमन पॉईंट येथील 23 मजली एअर इंडिया बिल्डिंग तब्बल 1,601 कोटी रुपयांना खरेदी केली आहे.ही इमारत पूर्वी एअर इंडियाच्या मालकीची होती. मात्र एअर इंडियाच्या खासगीकरणानंतर आणि टाटा समूहाकडे कंपनीचा ताबा गेल्यानंतर, ही मालमत्ता एअर इंडिया असेट्स होल्डिंग लिमिटेड (AIAHL) कडे हस्तांतरित करण्यात आली होती.यानंतर महाराष्ट्र सरकारने ही इमारत खरेदी करण्याचा निर्णय घेतला. आता या इमारतीचा वापर केवळ कार्यालयीन कामांसाठी न करता आधुनिक प्रशासकीय केंद्र म्हणून विकसित करण्याची तयारी सुरू आहे.

1974 मध्ये उभारलेली इमारत; मुंबईच्या इतिहासाचा भाग

एअर इंडिया बिल्डिंग ही केवळ एक कार्यालयीन इमारत नसून मुंबईच्या इतिहासाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.ही इमारत 1974 मध्ये राज्य सरकारच्या मालकीच्या जमिनीवर बांधण्यात आली होती. नरिमन पॉईंटच्या आधुनिक विकासामध्ये या इमारतीने महत्त्वाची भूमिका बजावली.एक काळ असा होता की, या इमारतीला भेट देणे हा मुंबईकरांसाठी एक वेगळा अनुभव मानला जात असे. उंच मजल्यावर जाण्यासाठीच्या लिफ्टचा अनुभव घेण्यासाठीही अनेक लोक या ठिकाणी येत असत.मुंबईच्या गगनचुंबी इमारतींच्या यादीमध्ये एअर इंडिया बिल्डिंगचे स्थान अनेक दशकांपासून विशेष राहिले आहे.

प्रसिद्ध वास्तुविशारद जॉन बर्गी यांनी केली होती रचना

एअर इंडिया बिल्डिंगची रचना प्रसिद्ध अमेरिकन वास्तुविशारद जॉन बर्गी यांनी केली होती.उत्तर-आधुनिक वास्तुशैलीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या जॉन बर्गी यांच्या डिझाइनमुळे ही इमारत मुंबईच्या आर्किटेक्चरमधील एक वेगळी ओळख निर्माण करणारी ठरली.इमारतीच्या माथ्यावर असलेला एअर इंडियाचा प्रसिद्ध लाल लोगो आणि फलक अनेक दशकांपासून मुंबईच्या स्कायलाइनचा भाग होते. मात्र मालकी हक्क बदलल्यानंतर हे चिन्ह हटवण्यात आले आहे.

मंत्रालयावरील ताण कमी होणार?

1955 मध्ये बांधण्यात आलेल्या मंत्रालयाच्या इमारतीमध्ये सध्या जागेची मोठी समस्या निर्माण झाली आहे.सरकारी विभागांची संख्या वाढत गेल्याने अनेक कार्यालयांना मंत्रालय परिसराच्या बाहेर जागा घ्यावी लागली. जवळपास 9 लाख चौरस फूट जागा सरकारला भाड्याने घ्यावी लागत असल्याची माहिती आहे.आता एअर इंडिया बिल्डिंगमध्ये या विभागांना जागा उपलब्ध झाल्यास प्रशासकीय कामकाज अधिक केंद्रीकृत पद्धतीने करता येणार आहे.यामुळे अधिकारी, कर्मचारी आणि नागरिकांसाठीही सुविधा वाढण्याची शक्यता आहे.

22 व्या मजल्यावर कॅबिनेट हॉल; अत्याधुनिक सुविधांचा समावेश

मुख्यमंत्री कार्यालय 23 व्या मजल्यावर असणार असून, कॅबिनेट हॉल 22 व्या मजल्यावर तयार करण्यात येणार आहे.कॅबिनेट बैठका आणि महत्त्वाच्या प्रशासकीय चर्चांसाठी स्वतंत्र आणि आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहेत.सरकारच्या म्हणण्यानुसार, या इमारतीचा विकास करताना गुणवत्ता, शाश्वतता आणि नागरिकांच्या सोयींना प्राधान्य दिले जाणार आहे.

PWD मंत्री शिवेंद्रसिंह भोसले यांची प्रतिक्रिया

महाराष्ट्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाचे मंत्री शिवेंद्रसिंह भोसले यांनी एअर इंडिया बिल्डिंगचे सरकारकडे झालेले हस्तांतरण हा राज्याच्या प्रशासकीय पायाभूत सुविधांसाठी महत्त्वाचा टप्पा असल्याचे म्हटले आहे.ही इमारत भविष्यात एक आदर्श शासकीय संकुल म्हणून विकसित करण्यात येईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.प्रशासन अधिक सक्षम, आधुनिक आणि नागरिकाभिमुख करण्याच्या दिशेने हा निर्णय महत्त्वाचा असल्याचेही त्यांनी सांगितले.

मुंबईच्या इतिहासातील इमारत आता सत्तेचे नवे केंद्र

एअर इंडिया बिल्डिंगने आतापर्यंत विमान वाहतूक क्षेत्रातील भारताची ओळख जपली होती. आता हीच इमारत महाराष्ट्राच्या प्रशासनाचे नवे केंद्र म्हणून ओळखली जाणार आहे.मुख्यमंत्री कार्यालयाच्या स्थलांतरामुळे केवळ जागेचा प्रश्न सुटणार नाही, तर सरकारी विभागांना एकाच ठिकाणी आणून प्रशासन अधिक गतिमान करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.मुंबईच्या समुद्रकिनाऱ्यावरील ही ऐतिहासिक वास्तू आता नव्या भूमिकेत दिसणार असून, महाराष्ट्राच्या प्रशासकीय इतिहासात एअर इंडिया बिल्डिंगचा नवा अध्याय सुरू होणार आहे.