‘धुरंधर’ला ऑस्करसाठी फक्त 4 मतं; ‘गोंधळ’ची निवड का झाली? ज्युरी सदस्य विवेक वासवानींनी सांगितलं कारण
19 Sep 2026 8 Views ताज्या बातम्या‘धुरंधर’ला ऑस्करसाठी फक्त 4 मतं; ‘गोंधळ’ची निवड का झाली? ज्युरी सदस्य विवेक वासवानींनी सांगितलं कारण
3000 कोटींचा टप्पा गाठलेल्या ‘धुरंधर’ फ्रँचायझीला ऑस्करच्या अधिकृत एन्ट्रीसाठी पसंती नाही; भारतीय संस्कृतीच्या सादरीकरणाचा मुद्दा महत्त्वाचा ठरला
मुंबई : रणवीर सिंह अभिनीत आणि आदित्य धर दिग्दर्शित ‘धुरंधर’ आणि त्याचा सीक्वेल ‘धुरंधर: द रिवेंज’ या चित्रपटांची बॉक्स ऑफिसवरील कामगिरी चर्चेत असतानाच आता त्यांच्या ऑस्करमधील निवडीचा मुद्दा समोर आला आहे. भारताची 2027 च्या 99व्या अकॅडमी अवॉर्ड्ससाठी अधिकृत एन्ट्री म्हणून मराठी चित्रपट **‘गोंधळ’**ची निवड झाली आहे. त्यामुळे मोठी लोकप्रियता आणि बॉक्स ऑफिसवर मोठी कमाई करणाऱ्या ‘धुरंधर’ला ही संधी का मिळाली नाही, याची चर्चा सुरू झाली आहे. ऑस्करसाठी चित्रपटांची निवड करणाऱ्या ज्युरीचे सदस्य विवेक वासवानी यांनी याबाबत स्पष्टीकरण दिले आहे.
विवेक वासवानी यांनी NDTV ला दिलेल्या माहितीनुसार, परीक्षक मंडळाच्या दृष्टीने ‘धुरंधर’ आणि ‘धुरंधर 2’ हे भारताच्या अधिकृत ऑस्कर एन्ट्रीसाठी योग्य दावेदार ठरले नाहीत. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, भारताची अधिकृत एन्ट्री निवडताना परीक्षक मंडळाला भारतीय संस्कृतीचे ज्या पद्धतीने चित्रण अपेक्षित होते, त्या निकषांवर हे दोन्ही चित्रपट पुरेसे ठरले नाहीत. त्यामुळे चित्रपटाची लोकप्रियता किंवा त्याची व्यावसायिक कामगिरी हा निर्णयाचा मुख्य आधार नव्हता.
‘धुरंधर’ला 14 पैकी फक्त 4 मतं
या निवड प्रक्रियेत ‘धुरंधर’ला 14 सदस्यांच्या ज्युरीपैकी केवळ चार मते मिळाल्याचे विवेक वासवानी यांनी सांगितले आहे. म्हणजेच ज्युरीतील बहुसंख्य सदस्यांनी या चित्रपटाला भारताची अधिकृत ऑस्कर एन्ट्री म्हणून निवडले नाही. वासवानी यांनी स्पष्ट केले की, ऑस्करसाठी भारताकडून कोणता चित्रपट पाठवायचा, याचा निर्णय केवळ चित्रपट किती लोकप्रिय आहे किंवा त्याने बॉक्स ऑफिसवर किती कमाई केली आहे, यावर घेतला जात नाही.
त्याऐवजी भारताची अधिकृत एन्ट्री म्हणून निवडल्या जाणाऱ्या चित्रपटातून भारतीय संस्कृती आणि ओळख कोणत्या पद्धतीने सादर केली जाते, हा महत्त्वाचा विचार केला जातो, असे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे ‘धुरंधर’च्या मोठ्या व्यावसायिक यशाचा आणि ऑस्करसाठी झालेल्या निवडीचा थेट संबंध जोडता येत नाही.
33 चित्रपटांमध्ये झाली होती स्पर्धा
यंदा भारताची अधिकृत ऑस्कर एन्ट्री निवडण्यासाठी एकूण 33 चित्रपट स्पर्धेत होते. यामध्ये 14 हिंदी, चार मराठी, चार तेलुगू, चार गुजराती, तीन तमिळ आणि प्रत्येकी एक मल्याळम आणि नागामीज चित्रपटाचा समावेश होता. या सर्व चित्रपटांमधून अंतिम निवड करण्याची जबाबदारी परीक्षक मंडळावर होती.
अंतिम टप्प्यात ज्युरीच्या पसंतीचे तीन चित्रपट ‘गोंधळ’, ‘अंघ’ आणि ‘मैं वापस आऊंगा’ होते. त्यानंतर संतोष डावखर यांच्या ‘गोंधळ’ या मराठी चित्रपटाची भारताची अधिकृत एन्ट्री म्हणून निवड करण्यात आली. हा चित्रपट 2027 मध्ये होणाऱ्या 99व्या अकॅडमी अवॉर्ड्सच्या Best International Feature Film श्रेणीमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करणार आहे.
‘गोंधळ’मध्ये महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीचे दर्शन
‘गोंधळ’ हा संतोष डावखर यांनी दिग्दर्शित आणि लिखित केलेला चित्रपट आहे. महाराष्ट्रातील पारंपरिक गोंधळ कला आणि धार्मिक विधी यांच्या पार्श्वभूमीवर या चित्रपटाची कथा आधारित आहे. स्थानिक परंपरा, मानवी भावना आणि ग्रामीण महाराष्ट्रातील संस्कृती यांचे चित्रण या चित्रपटात करण्यात आल्याचे एबीपी माझाच्या वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. हाच सांस्कृतिक पैलू या चित्रपटाच्या वैशिष्ट्यांपैकी एक मानला जातो.
चित्रपटात किशोर कदम, इशिता देशमुख, योगेश सोहोनी, निषाद भोईर आणि अनुज प्रभू यांसारखे कलाकार आहेत. ‘गोंधळ’ला यापूर्वी विविध चित्रपट महोत्सवांमध्येही मान्यता मिळाली आहे. दिग्दर्शक संतोष डावखर यांनी IFFI 2025 मध्ये ‘Silver Peacock Award’ मिळवला होता, अशी माहिती संबंधित वृत्तात देण्यात आली आहे.
‘धुरंधर’ची बॉक्स ऑफिसवरील कामगिरी वेगळी, ऑस्करची प्रक्रिया वेगळी
‘धुरंधर’च्या ऑस्कर निवडीची चर्चा करताना त्याच्या बॉक्स ऑफिस कामगिरीचाही उल्लेख केला जात आहे. एबीपी माझाच्या स्वतंत्र वृत्तानुसार, ‘धुरंधर’ आणि ‘धुरंधर 2’ या दोन्ही चित्रपटांच्या एकत्रित जगभरातील कमाईने 3000 कोटी रुपयांचा टप्पा ओलांडला असून ती 3019.35 कोटी रुपये असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे येथे 3000 कोटींचा आकडा हा केवळ ‘धुरंधर’ या एका चित्रपटाचा नसून संपूर्ण फ्रँचायझीच्या दोन्ही भागांच्या एकत्रित कमाईचा आहे.
मात्र, ज्युरी सदस्य विवेक वासवानी यांच्या स्पष्टीकरणानुसार, अशा व्यावसायिक यशावर भारताची अधिकृत ऑस्कर एन्ट्री ठरवली जात नाही. त्यामुळे ‘धुरंधर’ची मोठी कमाई आणि त्याला अधिकृत एन्ट्री न मिळणे या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. निवड प्रक्रियेत चित्रपट भारताची संस्कृती आणि ओळख कशा पद्धतीने मांडतो, याला महत्त्व देण्यात आले.
अधिकृत एन्ट्री न मिळाल्याने ऑस्करचा मार्ग पूर्णपणे बंद होत नाही
दरम्यान, एखाद्या चित्रपटाची भारताची अधिकृत एन्ट्री म्हणून निवड झाली नाही, याचा अर्थ तो चित्रपट ऑस्करसाठी कोणत्याही प्रकारे पात्र राहात नाही, असा नाही. अधिकृत भारतीय एन्ट्री निवडण्याची प्रक्रिया आणि ऑस्करच्या इतर श्रेणींसाठी स्वतंत्रपणे पात्र ठरण्याची किंवा अर्ज करण्याची प्रक्रिया वेगळी असू शकते. एबीपी माझाने यासाठी **‘RRR’**चे उदाहरण दिले आहे. भारताची अधिकृत एन्ट्री नसतानाही ‘RRR’ने एका विशिष्ट श्रेणीत ऑस्कर पुरस्कार मिळवला होता.
भारताच्या अधिकृत एन्ट्री म्हणून यापूर्वी ‘श्वास’ (2004), ‘हरिश्चंद्राची फॅक्टरी’ (2009) आणि ‘कोर्ट’ (2015) या मराठी चित्रपटांनीही प्रतिनिधित्व केले आहे. त्यामुळे ‘गोंधळ’ची निवड ही मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी आणखी एक महत्त्वाची नोंद ठरली आहे.
एकूणच, ‘धुरंधर’ला ऑस्करसाठी अधिकृत एन्ट्री न मिळण्यामागे त्याची लोकप्रियता किंवा बॉक्स ऑफिस कामगिरी कमी असणे हा मुद्दा नसल्याचे ज्युरी सदस्य विवेक वासवानी यांच्या स्पष्टीकरणातून स्पष्ट होते. 14 सदस्यांच्या ज्युरीमध्ये मिळालेली चार मते आणि भारतीय संस्कृतीच्या सादरीकरणाबाबत ज्युरीने घेतलेला दृष्टिकोन हे या निवडीच्या प्रक्रियेतील महत्त्वाचे मुद्दे ठरले. दुसरीकडे, ‘गोंधळ’च्या कथानकातील महाराष्ट्राची लोकपरंपरा आणि सांस्कृतिक संदर्भ यांना ज्युरीच्या अंतिम निवडीत महत्त्व मिळाले.