२५ वर्षांची कायदेशीर लढाई अखेर यशस्वी; संत बनलेले माजी CRPF जवान पुन्हा वर्दीत

मध्य प्रदेश : नोकरीतून बडतर्फ झाल्यानंतर आयुष्याचा मार्ग बदलला, मंदिरात राहून साधना सुरू केली आणि लोकांनी त्यांना ‘गिरवर दास महाराज’ म्हणून ओळखायला सुरुवात केली. मात्र, मनात पुन्हा एकदा वर्दी परिधान करण्याची आशा कायम होती. तब्बल २५ वर्षांच्या कायदेशीर लढाईनंतर अखेर ही आशा प्रत्यक्षात आली आहे. मध्य प्रदेशातील मुरैना जिल्ह्यातील छिछावली गावचे रहिवासी गिरवर सिंह तोमर पुन्हा केंद्रीय राखीव पोलीस दलाच्या (CRPF) सेवेत दाखल झाले आहेत.

गिरवर सिंह तोमर यांची ही कहाणी संघर्ष, संयम आणि कायदेशीर लढाईची आहे. जवळपास अडीच दशकांपूर्वी सेवेतून बडतर्फ झालेल्या या जवानाने हार न मानता न्यायालयीन लढा सुरू ठेवला. या काळात त्यांनी आपले आयुष्य पूर्णपणे बदलले. भगवी वस्त्रे परिधान करून ते मंदिरात राहू लागले, पूजापाठ आणि साधना करू लागले. मात्र, सेवेत पुनर्स्थापना मिळावी यासाठीची त्यांची कायदेशीर लढाई सुरूच राहिली.

१९९१ मध्ये CRPF मध्ये हवालदार म्हणून नियुक्ती

मुरैना जिल्ह्यातील छिछावली गावचे गिरवर सिंह तोमर १९९१ मध्ये CRPF मध्ये हवालदार म्हणून रुजू झाले होते. सुरुवातीची काही वर्षे त्यांनी दलात सेवा बजावली. जवळपास आठ वर्षे सेवा केल्यानंतर १९९९ मध्ये त्यांच्या आयुष्यात मोठा बदल घडला.

सेवेदरम्यान एका वरिष्ठ अधिकाऱ्यासोबत त्यांचा वाद झाला. या प्रकरणानंतर त्यांच्यावर विभागीय चौकशी करण्यात आली. चौकशीची प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर १९९९ मध्ये त्यांना सेवेतून बडतर्फ करण्यात आले.

बडतर्फीची कारवाई झाल्यानंतर गिरवर सिंह मुरैनातील आपल्या गावाकडे परतले. मात्र, त्यांनी नेहमीचे कौटुंबिक आणि सामाजिक जीवन जगण्याऐवजी अध्यात्माचा मार्ग स्वीकारला.

बडतर्फीनंतर बनले ‘गिरवर दास महाराज’

नोकरी गेल्यानंतर गिरवर सिंह यांनी मंदिरात राहण्यास सुरुवात केली. भगवी वस्त्रे, वाढलेली दाढी आणि गळ्यात माळ असा त्यांचा नवा अवतार पाहायला मिळाला. मंदिरात राहून ते पूजापाठ आणि साधना करू लागले.

हळूहळू परिसरातील नागरिक त्यांना ‘गिरवर दास महाराज’ या नावाने ओळखू लागले. त्यांनी संताचे जीवन स्वीकारले असले तरी CRPF मधील आपली नोकरी आणि वर्दी परत मिळवण्याची इच्छा त्यांनी सोडली नव्हती.

अध्यात्मिक जीवन जगतानाच त्यांनी आपल्या सेवासंबंधीच्या प्रकरणासाठी न्यायालयीन लढा सुरू ठेवला. त्यामुळे एकीकडे मंदिरातील साधना आणि दुसरीकडे न्यायालयातील लढाई, अशा दोन्ही आघाड्यांवर त्यांचा संघर्ष सुरू होता.

१९९९ मध्ये न्यायालयात धाव

सेवेतून बडतर्फ झाल्यानंतर गिरवर सिंह यांनी १९९९ मध्ये उच्च न्यायालयात धाव घेतली. बडतर्फीच्या कारवाईला त्यांनी न्यायालयात आव्हान दिले. प्रकरणाची सुनावणी आणि कायदेशीर प्रक्रिया अनेक वर्षे सुरू राहिली.

सुमारे आठ वर्षांच्या न्यायालयीन प्रक्रियेनंतर २००७ मध्ये त्यांच्या बाजूने निकाल लागला. मात्र, या निर्णयानंतरही त्यांचा संघर्ष संपला नाही. CRPF कडून या निर्णयावर स्थगिती मिळवण्यात आली आणि प्रकरण पुन्हा कायदेशीर प्रक्रियेत अडकले.

यानंतर या प्रकरणावर उच्च न्यायालयाच्या दुहेरी पीठासमोरही अपील करण्यात आले. सुनावणी, कागदपत्रांची तपासणी आणि विविध कायदेशीर प्रक्रियांमुळे अंतिम निर्णयासाठी अनेक वर्षे लागली.

२५ वर्षांच्या लढाईनंतर मिळाला न्याय

गिरवर सिंह यांची न्यायासाठीची लढाई जवळपास अडीच दशकांपर्यंत सुरू राहिली. या काळात त्यांच्या आयुष्यात अनेक बदल झाले. एकेकाळी CRPF ची वर्दी परिधान करणारा जवान मंदिरात साधना करणारा संत बनला. मात्र, सेवेत पुन्हा परतण्याची आशा त्यांनी कायम ठेवली.

अखेर ऑगस्ट २०२५ मध्ये उच्च न्यायालयाने त्यांच्या बाजूने महत्त्वाचा आदेश दिला. न्यायालयाने त्यांना पुन्हा सेवेत घेण्याचे निर्देश दिले. या आदेशामुळे अनेक वर्षांपासून सुरू असलेल्या त्यांच्या कायदेशीर लढाईला निर्णायक वळण मिळाले.

मात्र, न्यायालयाचा आदेश मिळाल्यानंतरही प्रत्यक्ष नियुक्ती तातडीने झाली नाही. त्यामुळे गिरवर सिंह यांना पुन्हा एकदा प्रशासनिक प्रक्रियेचा सामना करावा लागला.

कायदेशीर नोटीसनंतर नियुक्तीचा मार्ग मोकळा

न्यायालयाच्या आदेशानंतरही सेवेत पुनर्नियुक्ती होत नसल्याने गिरवर सिंह यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना कायदेशीर नोटीस पाठवली. न्यायालयाच्या आदेशाची अंमलबजावणी करून आपली नियुक्ती करण्यात यावी, अशी मागणी त्यांनी केली.

अखेर दीर्घ प्रतीक्षेनंतर ऑगस्ट २०२६ मध्ये त्यांच्या आयुष्यातील मोठा दिवस उजाडला. CRPF मध्ये पुन्हा नियुक्तीचा आदेश त्यांना मिळाला. आदेशानुसार त्यांची नियुक्ती छत्तीसगडमधील बीजापूर जिल्ह्यात करण्यात आली.

नियुक्तीचा आदेश मिळताच गिरवर सिंह यांनी पुन्हा एकदा CRPF ची वर्दी परिधान केली आणि कर्तव्यावर रुजू झाले. तब्बल २५ वर्षांहून अधिक काळ चाललेल्या संघर्षानंतर त्यांना पुन्हा वर्दीत पाहणे ही त्यांच्या कुटुंबीयांसह परिचितांसाठीही भावनिक घटना ठरली.

संताचा वेष, पण वर्दीची आस कायम

गिरवर सिंह तोमर यांच्या या प्रवासात एक वेगळीच बाब अधोरेखित होते. नोकरी गेल्यानंतर त्यांनी भगवा वेष धारण केला आणि मंदिरात राहून अध्यात्मिक जीवन स्वीकारले. त्यामुळे लोकांच्या नजरेत ते ‘गिरवर दास महाराज’ म्हणून प्रसिद्ध झाले.

मात्र, संत बनल्यानंतरही त्यांनी आपल्या सेवेत परतण्याची इच्छा सोडली नाही. अनेक वर्षे न्यायालयीन प्रक्रियेत अडकलेल्या प्रकरणाचा पाठपुरावा त्यांनी सुरू ठेवला. अखेर न्यायालयीन आदेश आणि त्यानंतरच्या कायदेशीर प्रक्रियेतून त्यांना पुन्हा CRPF मध्ये सेवा करण्याची संधी मिळाली.

त्यांची कहाणी केवळ एका माजी जवानाच्या पुनर्नियुक्तीची नाही, तर दीर्घकाळ चाललेल्या कायदेशीर संघर्षाची आणि आपल्या हक्कासाठी शेवटपर्यंत लढण्याच्या निर्धाराची आहे.

२५ वर्षांनंतर पुन्हा देशसेवेची संधी

१९९९ मध्ये सेवेतून बडतर्फ झाल्यानंतर गिरवर सिंह यांच्या आयुष्याला वेगळे वळण मिळाले होते. मात्र, २०२६ मध्ये त्याच व्यक्तीने पुन्हा CRPF ची वर्दी परिधान केली आहे.

मध्य प्रदेशातील एका गावातून सुरू झालेला हा प्रवास मंदिरापर्यंत पोहोचला आणि तेथून पुन्हा न्यायालयाच्या माध्यमातून CRPF च्या सेवेत परतला. जवळपास २५ वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर मिळालेली ही पुनर्नियुक्ती गिरवर सिंह तोमर यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

आज ते छत्तीसगडमधील बीजापूर येथे CRPF मध्ये कर्तव्य बजावत आहेत. एकेकाळी बडतर्फीमुळे वर्दीपासून दूर गेलेले गिरवर सिंह आता पुन्हा त्याच वर्दीत देशसेवेसाठी उभे आहेत. त्यांच्या या संघर्षाची आणि चिकाटीची कहाणी अनेकांसाठी प्रेरणादायी ठरली आहे.