निवडणूक आयोगाविरोधात INDIA आघाडीचा मोर्चा; राहुल गांधींसह विरोधी खासदारांना पोलिसांनी रोखले
06 Oct 2026 1 Views ताज्या बातम्याDelhi News : निवडणूक आयोगाविरोधात INDIA आघाडीचा मोर्चा; राहुल गांधींसह विरोधी खासदारांना पोलिसांनी रोखले
नवी दिल्ली : मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाच्या (SIR) मुद्द्यावरून देशातील राजकीय वातावरण पुन्हा तापले आहे. या पार्श्वभूमीवर INDIA आघाडीतील विरोधी पक्षांच्या खासदारांनी मंगळवारी, ६ ऑक्टोबर रोजी संसद भवनापासून केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढला. या मोर्चामध्ये लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, काँग्रेस नेत्या प्रियंका गांधी, काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे, समाजवादी पक्षाचे नेते अखिलेश यादव, तृणमूल काँग्रेसचे नेते तसेच अन्य विरोधी पक्षांचे खासदार सहभागी झाले. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत हा मोर्चा काढण्यात आला.
विरोधी पक्षांच्या म्हणण्यानुसार, SIR प्रक्रियेदरम्यान मतदार नोंदणी आणि मतदार याद्यांमध्ये करण्यात आलेल्या बदलांबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. विशेषतः मतदार नोंदणीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘फॉर्म ६’ मध्ये करण्यात आलेल्या बदलांवरून विरोधकांनी निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवर आक्षेप घेतला आहे. या प्रक्रियेमुळे पात्र मतदारांच्या हक्कांवर परिणाम होण्याची शक्यता असल्याचा दावा विरोधकांकडून करण्यात येत आहे. मात्र, निवडणूक आयोगाने हे आरोप फेटाळले असून SIR संदर्भातील निर्णय कायदेशीर प्रक्रियेप्रमाणे आणि आयोगाच्या सामूहिक निर्णय प्रक्रियेत घेण्यात आल्याचे स्पष्ट केले आहे.
संसद भवनापासून मोर्चाला सुरुवात
मंगळवारी सकाळी विरोधी खासदार संसद भवनाच्या परिसरात एकत्र आले. त्यानंतर त्यांनी केंद्रीय निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे जाण्यासाठी पायी मोर्चा सुरू केला. मोर्चामध्ये ‘मत वाचवा, लोकशाही वाचवा’ अशा घोषणा देण्यात आल्या. अनेक खासदारांच्या हातात फलक होते. काही फलकांवर मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यात आली होती.
मोर्चा पुढे जात असताना दिल्ली पोलिसांनी विविध ठिकाणी बॅरिकेड्स लावून मार्ग रोखला. नवी दिल्लीतील संसद परिसर, विजय चौक, संसद मार्ग आणि निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाच्या परिसरात मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली होती. रॅपिड अॅक्शन फोर्ससह मोठ्या संख्येने सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले होते.
मोर्चा पुढे नेण्यास पोलिसांनी परवानगी न दिल्यानंतर विरोधी खासदारांनी रस्त्यावरच ठिय्या आंदोलन सुरू केले. राहुल गांधी आणि अन्य नेत्यांनी पोलिसांच्या बॅरिकेड्सजवळ आंदोलन केले. काही वेळानंतर काही विरोधी नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले. त्यानंतर त्यांना बसमधून तेथून हलवण्यात आले.
राहुल गांधींची ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी
मोर्चादरम्यान राहुल गांधी यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. मतदार याद्यांच्या पुनरीक्षण प्रक्रियेबाबत विरोधकांनी उपस्थित केलेल्या प्रश्नांची उत्तरे मिळणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी म्हटले. या आंदोलनात राहुल गांधींसोबत प्रियंका गांधी आणि INDIA आघाडीतील अनेक नेते सहभागी झाले होते.
काँग्रेससह काही विरोधी पक्षांचा आरोप आहे की SIR प्रक्रियेत मतदार याद्यांमधील बदलांचा राजकीय परिणाम होऊ शकतो. काही पक्षांनी निवडणूक आयोगाच्या निष्पक्षतेवरही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. दुसरीकडे, भारतीय जनता पक्षाने विरोधकांचे आरोप फेटाळून लावत हे आंदोलन संस्थांवरील विश्वास कमी करण्याचा प्रयत्न असल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे या संपूर्ण वादामध्ये सत्ताधारी पक्ष आणि विरोधक यांच्यातील राजकीय संघर्ष अधिक तीव्र झाला आहे.
फॉर्म ६ वरून सर्वोच्च न्यायालयातही सुनावणी
SIR आणि फॉर्म ६ संदर्भातील वाद आता सर्वोच्च न्यायालयापर्यंत पोहोचला आहे. सुनावणीदरम्यान सर्वोच्च न्यायालयाने सुधारित फॉर्म ६ ला न्यायालयाने मान्यता दिलेली नसल्याचे स्पष्ट केले. या प्रकरणात केंद्र सरकार, निवडणूक आयोग, मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि संबंधित अधिकाऱ्यांना नोटीस देण्यात आली असून, आयोगाच्या नोंदी तपासून फॉर्ममध्ये बदल कोणी आणि कोणत्या प्रक्रियेत केले याची माहिती घेण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. मात्र, न्यायालयाने तत्काळ मुख्य निवडणूक आयुक्तांना पदावरून दूर करण्याचा अंतरिम आदेश दिलेला नाही.
या न्यायालयीन घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर INDIA आघाडीने आपला आंदोलनाचा कार्यक्रम आणखी तीव्र करण्याचे संकेत दिले आहेत. विरोधी पक्षांच्या नेत्यांनी देशभरातील मतदार याद्या, मतदारांच्या अधिकारांचा प्रश्न आणि निवडणूक प्रक्रियेतील पारदर्शकता या मुद्द्यांवर जनजागृती करण्याची भूमिका घेतली आहे.
AAP आणि DMK मोर्चापासून दूर
INDIA आघाडीच्या या मोर्चात सर्व विरोधी पक्ष सहभागी झाले नाहीत. आम आदमी पक्षाने या मोर्चात सहभागी न होण्याचा निर्णय घेतला. पक्षाच्या नेत्यांनी सांगितले की SIR संदर्भातील लढा आपला पक्ष स्वतंत्रपणे लढत आहे. DMK देखील या मोर्चापासून दूर राहिल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे INDIA आघाडीच्या एकजुटीबाबतही राजकीय चर्चेला सुरुवात झाली आहे.
दरम्यान, दिल्लीतील वाहतुकीवरही या आंदोलनाचा परिणाम झाला. संसद परिसरापासून निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे जाणाऱ्या मार्गांवर बॅरिकेड्स लावण्यात आले होते. काही महत्त्वाच्या रस्त्यांवर वाहतूक वळवण्यात आली आणि नागरिकांना पर्यायी मार्गांचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले.
SIR प्रक्रियेवरून सुरू झालेला हा वाद आता केवळ राजकीय आंदोलनापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. मतदार याद्यांमधील बदल, फॉर्म ६ ची प्रक्रिया, निवडणूक आयोगाचे अधिकार आणि संस्थात्मक निष्पक्षता यासंदर्भातील प्रश्न न्यायालयीन पातळीवरही चर्चेत आहेत. त्यामुळे आगामी काळात सर्वोच्च न्यायालयातील सुनावणी आणि निवडणूक आयोगाची भूमिका या दोन्हींकडे राजकीय पक्षांसह देशाचे लक्ष लागले आहे.