निवडणूक आयोगाविरोधात INDIA आघाडीचा देशव्यापी आंदोलनाचा निर्णय; २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान मोर्चे

निवडणूक आयोगाविरोधात INDIA आघाडीचा देशव्यापी आंदोलनाचा निर्णय; २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान मोर्चे

६ ऑक्टोबरला विरोधी पक्षांचे खासदार निवडणूक आयोगाच्या दिल्लीतील कार्यालयावर धडकणार; देशातील पाच ठिकाणी मोठ्या सभांचेही नियोजन

नवी दिल्ली : मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार आणि निवडणूक आयोगाच्या कामकाजावरून विरोधकांकडून सुरू असलेल्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या पार्श्वभूमीवर INDIA आघाडीने देशव्यापी आंदोलनाची घोषणा केली आहे. नवी दिल्लीतील बैठकीनंतर काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी आंदोलनाचे वेळापत्रक जाहीर केले. त्यानुसार २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान देशभरात जिल्हा आणि राज्य पातळीवर मोर्चे काढले जाणार असून, ६ ऑक्टोबरला INDIA आघाडीचे खासदार निवडणूक आयोगाच्या दिल्लीतील कार्यालयावर मोर्चा काढणार आहेत. याशिवाय देशातील पाच ठिकाणी मोठ्या रॅली आयोजित करण्याचेही नियोजन करण्यात आले आहे. 

निवडणूक याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणाच्या (SIR) प्रक्रियेवरून विरोधकांनी निवडणूक आयोगाला लक्ष्य केले आहे. मतदार यादीतील बदल, SIRची अंमलबजावणी आणि आयोगाच्या निर्णयप्रक्रियेबाबत विरोधकांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. दुसरीकडे, निवडणूक आयोगाने आपली प्रक्रिया कायदेशीर असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे या मुद्द्यावर आता राजकीय संघर्ष अधिक तीव्र होताना दिसत आहे. 

दिल्लीतील बैठकीनंतर आंदोलनाची घोषणा

INDIA आघाडीच्या नेत्यांची बैठक ३० सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील कॉन्स्टिट्यूशन क्लब ऑफ इंडिया येथे झाली. या बैठकीत निवडणूक आयोगाच्या कामकाजासह SIR आणि मतदार याद्यांशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा करण्यात आली. बैठकीनंतर पत्रकार परिषद घेऊन मल्लिकार्जुन खरगे यांनी आघाडीच्या आंदोलनाची रूपरेषा जाहीर केली. 

या कार्यक्रमानुसार, २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान जिल्हास्तरावर आणि राज्य पातळीवर आंदोलन करण्यात येणार आहे. याच काळात देशातील पाच ठिकाणी मोठ्या रॅली आयोजित करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. आंदोलनाला ‘सेव्ह डेमोक्रसी मार्च’ असे स्वरूप देण्यात आल्याचे विविध वृत्तांत नमूद करण्यात आले आहे. 

६ ऑक्टोबरला निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयावर मोर्चा

या आंदोलनातील महत्त्वाचा टप्पा ६ ऑक्टोबर रोजी असेल. या दिवशी INDIA आघाडीचे खासदार एकत्रितपणे निवडणूक आयोगाच्या दिल्लीतील कार्यालयावर मोर्चा काढणार आहेत. निवडणूक प्रक्रिया, मतदार याद्या आणि SIRबाबतच्या आपल्या आक्षेपांकडे आयोगाचे लक्ष वेधण्याचा या मोर्चाचा उद्देश असल्याचे आघाडीतील नेत्यांनी सांगितले आहे. 

दरम्यान, विरोधकांच्या या आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर दिल्लीमध्ये २ ऑक्टोबर रोजी होणाऱ्या अन्य प्रस्तावित आंदोलनांसाठी पोलिसांची परवानगी अद्याप मिळालेली नसल्याचे वृत्त यापूर्वी समोर आले होते. त्यामुळे आगामी आंदोलनांसाठी स्थानिक प्रशासनाकडून परवानगी आणि सुरक्षा व्यवस्थेबाबतचे निर्णयही महत्त्वाचे ठरणार आहेत.

ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी

INDIA आघाडीतील काही नेत्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे. काँग्रेसने याआधीही SIR आणि मतदार यादीतील कथित अनियमिततांवरून आयोगावर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी २९ सप्टेंबर रोजी काँग्रेस कार्यसमितीच्या बैठकीत ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली होती. मतदार यादीतून नावे वगळली गेल्यास संबंधित मतदारांना त्याची माहिती द्यावी, त्यांना अपीलची संधी मिळावी आणि निवडणूक प्रक्रियेतील माहिती अधिक पारदर्शकपणे उपलब्ध करून द्यावी, अशा मागण्याही काँग्रेसने मांडल्या आहेत. 

या आरोपांवर निवडणूक आयोगाची भूमिका वेगळी आहे. आयोगाने SIR आणि मतदार यादीशी संबंधित प्रक्रिया कायदेशीर नियमांनुसारच राबवली जात असल्याचे सांगितले आहे. तसेच मतदार यादीतील बदलांबाबत निर्माण झालेल्या प्रश्नांच्या पार्श्वभूमीवर आयोगाने आपल्या सॉफ्टवेअरची समीक्षा करण्यासाठी समिती स्थापन केल्याचेही वृत्त आहे. 

पाच ठिकाणी मोठ्या रॅली

INDIA आघाडीच्या बैठकीत देशभरातील आंदोलनासोबत पाच ठिकाणी मोठ्या रॅली घेण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. या रॅलींमधून SIR, मतदार यादी आणि निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीशी संबंधित विरोधकांचे मुद्दे मांडले जाणार आहेत. मात्र, या पाच रॅलींची सर्व ठिकाणे आणि अंतिम कार्यक्रमाची संपूर्ण माहिती संबंधित आघाडीकडून टप्प्याटप्प्याने जाहीर होण्याची शक्यता आहे. 

आरोप-प्रत्यारोपांना वेग

या आंदोलनाच्या घोषणेमुळे निवडणूक आयोग आणि विरोधी पक्षांमधील संघर्षाच्या राजकीय चर्चेला आणखी वेग आला आहे. विरोधक SIR आणि मतदार यादीतील बदलांबाबत प्रश्न उपस्थित करत आहेत. दुसरीकडे, निवडणूक आयोगाने आपल्या कार्यपद्धतीचे समर्थन केले आहे.

या पार्श्वभूमीवर २ ते ८ ऑक्टोबरदरम्यान होणारी आंदोलने आणि ६ ऑक्टोबरचा दिल्लीतील मोर्चा महत्त्वाचा ठरणार आहे. या आंदोलनात INDIA आघाडीतील विविध पक्ष किती प्रमाणात सहभागी होतात, कोणत्या राज्यांमध्ये मोठ्या सभा घेतल्या जातात आणि निवडणूक आयोगाकडून त्यावर काय प्रतिक्रिया दिली जाते, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. 

दरम्यान, या आंदोलनाच्या माध्यमातून विरोधकांनी निवडणूक आयोगाच्या कामकाजाशी संबंधित आपले आक्षेप सार्वजनिक पातळीवर मांडण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्याच वेळी आयोगाकडून SIR आणि मतदार याद्यांबाबत दिले जाणारे स्पष्टीकरणही या चर्चेचा महत्त्वाचा भाग राहणार आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत या विषयावर राजकीय तसेच प्रशासकीय पातळीवर आणखी घडामोडी होण्याची शक्यता आहे.