फक्त प्रसिद्धीसाठी नाही; ‘कलावंत ढोल-ताशा पथका’तील कलाकार घेतात दीड महिना मेहनत, श्रुती मराठेंनी सांगितली तयारी

गणेशोत्सव आणि ढोल-ताशा हे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेतील महत्त्वाचे समीकरण आहे. विशेषतः पुण्यातील गणेशोत्सवात ढोल-ताशा पथकांचे वादन हा उत्सवाचा अविभाज्य भाग मानला जातो. याच पार्श्वभूमीवर मराठी मनोरंजनसृष्टीतील कलाकारांनी एकत्र येऊन तयार केलेल्या ‘कलावंत ढोल-ताशा पथका’ची सध्या सोशल मीडियावर चर्चा सुरू आहे. ज्येष्ठ अभिनेते विद्याधर जोशी यांनी या पथकातील कलाकारांच्या वादनाबाबत सोशल मीडियावर प्रश्न उपस्थित केल्यानंतर अभिनेत्री श्रुती मराठे यांनी त्यावर प्रतिक्रिया दिली. या संवादामुळे कलाकारांच्या वादनामागे असलेल्या मेहनतीची आणि सरावाची पुन्हा चर्चा झाली आहे.

2013-14च्या काळात पथकाची सुरुवात

उपलब्ध माहितीनुसार, 2013-14च्या काळात मराठी मनोरंजन क्षेत्रातील काही कलाकार एकत्र आले आणि ‘कलावंत ढोल-ताशा पथका’ची सुरुवात झाली. ढोल-ताशा वादनाची आवड आणि गणेशोत्सवाशी असलेली भावनिक नाळ यामुळे कलाकारांनी ही परंपरा प्रत्यक्ष अनुभवण्याचा निर्णय घेतला.

या पथकात वेगवेगळ्या काळात मराठी मनोरंजन क्षेत्रातील अनेक कलाकार सहभागी झाले आहेत. अभिनेता सिद्धार्थ जाधव, सौरभ गोखले, श्रुती मराठे, तेजस्विनी पंडित, अनुजा साठे आणि संस्कृती बालगुडे यांसारख्या कलाकारांचा पथकाशी सहभाग राहिला आहे. मात्र, प्रत्येक वर्षी पथकातील कलाकारांची संख्या आणि सहभाग बदलत असल्याचेही नमूद करण्यात आले आहे.

कलाकारांसाठी हा केवळ प्रसिद्धीचा भाग नाही

लोकप्रिय कलाकार ढोल-ताशा वाजवताना दिसल्यामुळे सोशल मीडियावर या पथकाचे व्हिडीओ मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होतात. त्यामुळे हे वादन केवळ प्रसिद्धीसाठी केले जाते का, असा प्रश्न अनेकदा उपस्थित केला जातो. मात्र, पथकाशी संबंधित कलाकारांच्या पूर्वीच्या वक्तव्यांनुसार, त्यांच्यासाठी हा अनुभव गणेशोत्सवाशी जोडलेला आहे.

अभिनेता सौरभ गोखले यांनी एका मुलाखतीत कलाकार म्हणून मिळणाऱ्या प्रसिद्धीपेक्षा पथकात सर्वजण समान असल्याचे सांगितले होते. त्यांच्या मते, पथकात सहभागी झाल्यानंतर ‘बाप्पाच सुपरस्टार’ असतो. या भूमिकेतून कलाकार या उपक्रमाकडे केवळ प्रसिद्धीचे माध्यम म्हणून पाहत नसल्याचे त्यांच्या वक्तव्यावरून स्पष्ट होते.

दीड महिना सराव; गणेशोत्सवातही अनेकदा वादन

विद्याधर जोशी यांच्या प्रश्नाला उत्तर देताना श्रुती मराठे यांनी कलाकारांच्या सरावाबाबत माहिती दिली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, पथकातील कलाकार सुमारे दीड महिना सराव करतात. गणेशोत्सवाच्या अकरा दिवसांच्या कालावधीतही अनेक वेळा वादन केले जाते. त्यामुळे प्रत्यक्ष मिरवणुकीत दिसणाऱ्या काही मिनिटांच्या किंवा काही तासांच्या वादनामागे मोठी तयारी असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

विशेष म्हणजे, गणेश विसर्जनाच्या दिवशी कलाकार जवळपास साडेसात तासांच्या मिरवणुकीत सहभागी होतात, अशी माहिती श्रुती मराठे यांनी दिली आहे. ढोल-ताशा वादनासाठी शारीरिक ताकद, तालाचा सराव आणि सातत्य आवश्यक असते. त्यामुळे दीड महिन्याच्या सरावानंतर गणेशोत्सवातील प्रत्यक्ष वादनाचा अनुभव कलाकार घेतात.

श्रुती मराठे यांनी कलाकारांना वादनाची मनापासून आवड असल्याने ते हा अनुभव घेत असल्याचेही सांगितले. त्यामुळे सोशल मीडियावर दिसणाऱ्या वादनाच्या व्हिडीओमागे कलाकारांची नियमित तयारी असल्याचा मुद्दा त्यांनी मांडला.

सोशल मीडियामुळे पथकाची लोकप्रियता वाढली

‘कलावंत ढोल-ताशा पथक’ हे पारंपरिक ढोल-ताशा वादन आणि मराठी मनोरंजन क्षेत्रातील लोकप्रिय कलाकार यांच्या सहभागामुळे विशेष चर्चेत आले. गणेशोत्सवाच्या काळात पथकातील कलाकारांचे वादनाचे व्हिडीओ सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात शेअर केले जातात. त्यामुळे या पथकाची ओळख महाराष्ट्राबाहेरही सोशल मीडिया माध्यमातून पोहोचत असल्याचे दिसते.

मात्र, पथकाचे काम केवळ गणेशोत्सवातील वादनापुरते मर्यादित नाही. सामाजिक उपक्रमांमध्येही पथक सहभागी झाले आहे. अलीकडे पथकाने सह्याद्री परिसरात बचावकार्य करणाऱ्या काही रेस्क्यू टीम्सचा सन्मान करून त्यांना आर्थिक मदत केली होती, अशी माहिती या वृत्तात देण्यात आली आहे.

विद्याधर जोशी-श्रुती मराठे संवादामुळे पुन्हा चर्चा

यंदाच्या गणेशोत्सवात विद्याधर जोशी यांनी पथकातील कलाकारांच्या वादनाबाबत प्रश्न उपस्थित केल्यानंतर या पथकाची चर्चा पुन्हा सुरू झाली. त्यावर श्रुती मराठे यांनी कलाकारांच्या सरावाची आणि गणेशोत्सवातील सहभागाची माहिती देत प्रतिक्रिया दिली. त्यामुळे कलाकार प्रत्यक्षात किती तयारी करतात, याकडेही लक्ष वेधले गेले.

महाराष्ट्रातील पारंपरिक ढोल-ताशा संस्कृतीला मनोरंजन क्षेत्रातील कलाकारांचा सहभाग जोडणारे ‘कलावंत ढोल-ताशा पथक’ गेल्या काही वर्षांपासून गणेशोत्सवात सक्रिय आहे. कलाकारांचा सराव, वादनातील सहभाग आणि सामाजिक उपक्रम यामुळे या पथकाची वेगळी ओळख निर्माण झाली आहे. यंदाच्या सोशल मीडिया चर्चेमुळे मात्र पथकाच्या वादनामागील मेहनत आणि दीड महिन्याच्या सरावाचा मुद्दा विशेषतः समोर आला आहे.