महाराष्ट्रात मान्सूनचा जोर कुठे वाढणार? कोकणात पुढील पाच दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज; विदर्भालाही दिलासा

महाराष्ट्रात सध्या पावसाचा लपंडाव सुरू असून काही भागात पावसाचा जोर कमी झाला आहे, तर कोकण आणि मुंबई परिसरात पावसाच्या सरी सुरूच आहेत. मराठवाडा आणि विदर्भात मान्सूनचा जोर काहीसा ओसरला असला तरी विदर्भात पुढील काही दिवस पाऊस राहण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे, कोकणात 28 ऑगस्ट ते 2 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पावसाचा अंदाज हवामान विभागाकडून व्यक्त करण्यात आला आहे. त्यामुळे कोकणातील नागरिकांना काहीसा दिलासा मिळाला असला तरी राज्यातील इतर भागांतील शेतकऱ्यांच्या चिंतेत मात्र वाढ झाली आहे.

महाराष्ट्रात गेल्या काही दिवसांपासून अनेक ठिकाणी ऊन-पावसाचा खेळ सुरू आहे. सकाळच्या सुमारास उन्हाचा कडाका जाणवत असताना अचानक ढग दाटून येत आहेत आणि काही भागांत पावसाच्या जोरदार सरी बरसत आहेत. मुंबई आणि उपनगरांमध्येही आज काही ठिकाणी मुसळधार पावसाच्या सरी पाहायला मिळाल्या. मात्र, राज्यातील सर्वच भागात एकसारखा पाऊस पडत नसल्याने शेतकऱ्यांसमोर पावसाच्या अनिश्चिततेचे संकट कायम आहे.

कोकणात पुढील पाच दिवस पावसाचा जोर

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार कोकणात 28 ऑगस्ट ते 2 सप्टेंबरदरम्यान मुसळधार पावसाची शक्यता आहे. उत्तर कोकणात सुरुवातीच्या काळात पावसाचा जोर अधिक राहण्याची शक्यता असून त्यानंतर पावसाचा जोर हळूहळू कमी होऊ शकतो.

मुंबईसह उर्वरित कोकणातही काही ठिकाणी ऊन-पावसाचा खेळ पाहायला मिळण्याची शक्यता आहे. काही भागांत जोरदार सरी पडू शकतात, तर काही ठिकाणी पावसाचा जोर तुलनेने कमी राहू शकतो.

कोकणातील अनेक भागांत यापूर्वीही पावसाने जोरदार हजेरी लावली आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवस मुसळधार पावसाचा अंदाज असल्याने नागरिकांनी स्थानिक प्रशासन आणि हवामान विभागाच्या सूचनांकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

मध्य महाराष्ट्रात ऊन-पावसाचा खेळ

मध्य महाराष्ट्रात पुढील काही दिवस वातावरणात मोठ्या प्रमाणात चढ-उतार राहण्याची शक्यता आहे. काही भागांत पावसाच्या सरी पडतील, तर काही ठिकाणी हवामान कोरडे राहण्याची शक्यता आहे.

त्यामुळे मध्य महाराष्ट्रातील नागरिकांना सलग पावसाऐवजी अधूनमधून पावसाचा अनुभव येऊ शकतो. उत्तर महाराष्ट्रातील बराचसा भागही तुलनेने कोरडा राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

कमी दाबाचा पट्टा कमजोर; बंगालच्या उपसागरात नवीन प्रणाली

सध्या पूर्व उत्तर प्रदेशाच्या आसपास कमी दाबाचा पट्टा तयार झाला होता. मात्र, त्याचा प्रभाव आता हळूहळू कमी होत असल्याचे हवामान तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. पश्चिमेकडून येणाऱ्या वाऱ्यांमुळे या प्रणालीचा जोर कमी झाल्याचे सांगितले जात आहे.

दरम्यान, बंगालच्या उपसागरात नवीन चक्रीय स्थिती म्हणजेच Cyclonic Circulation तयार झाली आहे. ही प्रणाली पुढील काळात कमी दाबाच्या क्षेत्रात रूपांतरित होणार का, याकडे हवामान तज्ज्ञांचे लक्ष लागले आहे.

स्कायमेटचे हवामान तज्ज्ञ महेश पलावत यांच्या माहितीनुसार, पुढील काही दिवस या प्रणालीची दिशा आणि तिची तीव्रता यावर महाराष्ट्रासह मध्य भारतातील पावसाचे चित्र काही प्रमाणात अवलंबून राहू शकते.

विदर्भात तीन-चार दिवस पाऊस, त्यानंतर पुन्हा उष्णता?

बंगालच्या उपसागरात तयार झालेल्या नव्या हवामान प्रणालीचा परिणाम विदर्भावर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे विदर्भातील काही भागांत पुढील तीन ते चार दिवस पाऊस राहण्याची शक्यता आहे.

मात्र, त्यानंतर विदर्भात पुन्हा तापमान वाढण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे सध्या पाऊस मिळाला तरी पुढील काळात उष्णता वाढल्यास त्याचा परिणाम शेतीवर होऊ शकतो.

मराठवाड्यातही मान्सूनचा जोर तुलनेने कमी झाला आहे. पावसाची आवश्यकता असलेल्या भागात अपेक्षित पाऊस न झाल्यास शेतकऱ्यांसमोरील अडचणी वाढू शकतात.

शेतकऱ्यांची चिंता वाढली

मान्सूनच्या सुरुवातीच्या काळात राज्यातील अनेक भागांत चांगला पाऊस झाला होता. मात्र, आता पावसात खंड पडत असल्याने काही भागातील शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे.

पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर पुरेसा पाऊस मिळणे आवश्यक असते. पावसाचा खंड अधिक काळ राहिल्यास पिकांवर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे आगामी काही दिवसांतील पावसाचा अंदाज शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.

पाऊस वेळेवर आणि पुरेशा प्रमाणात झाला नाही, तर शेतीपुढे मोठे संकट उभे राहू शकते.

केरळ आणि कर्नाटकात मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता

दक्षिण भारतातील काही भागांमध्येही मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. केरळ आणि कर्नाटकाच्या काही भागांत आगामी काळात पावसाचा जोर वाढू शकतो.

दुसरीकडे, देशाच्या उत्तरेकडील भागात मान्सून हळूहळू कमजोर होण्याची शक्यता असून काही भागांत कोरडे हवामान राहू शकते. त्यामुळे देशातील विविध भागांमध्ये पावसाचे चित्र वेगवेगळे राहणार आहे.

सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात कुठे पाऊस?

ऑगस्टच्या अखेरीपासून सप्टेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत पूर्व भारत, पूर्व मध्य प्रदेश, छत्तीसगड आणि ईशान्येकडील राज्यांमध्ये सरासरीपेक्षा चांगला पाऊस होण्याची शक्यता आहे.

याउलट महाराष्ट्र, दक्षिण भारत, पश्चिम मध्य प्रदेश, पूर्व राजस्थान आणि पश्चिम उत्तर प्रदेशातील काही भागांत सरासरीपेक्षा कमी पाऊस होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

दुसऱ्या आठवड्यात कोकण-गोव्यात पावसाचा जोर वाढणार?

सप्टेंबरच्या दुसऱ्या आठवड्यात हवामान प्रणालीच्या हालचालींमध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे. या काळात पूर्व भारत, छत्तीसगड, मणिपूरसह कोकण-गोवा परिसरात पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे. या भागात सरासरीपेक्षा अधिक पाऊस होऊ शकतो.

मात्र, दक्षिण भारतातील पावसाची तूट कायम राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे संपूर्ण देशात एकसारखा मान्सून राहणार नसल्याचे सध्याच्या अंदाजातून दिसत आहे.

तिसऱ्या आठवड्यात महाराष्ट्रात पावसाची तूट?

सप्टेंबरच्या तिसऱ्या आठवड्यात पावसाची प्रणाली दक्षिणेकडील कोमोरीन क्षेत्र आणि अरुणाचल प्रदेशाच्या दिशेने सरकण्याची शक्यता आहे. या कालावधीत महाराष्ट्र, तेलंगणा आणि किनारपट्टीच्या कर्नाटकात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस होण्याचा अंदाज आहे.

ईशान्य भारतात मात्र पावसाची स्थिती चांगली राहण्याची शक्यता आहे. महाराष्ट्रासह तेलंगणा, छत्तीसगड, ओडिशा आणि उत्तराखंडमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

महाराष्ट्रात पुढील चित्र काय?

एकंदरीत पाहता, महाराष्ट्रात सध्या पावसाचे चित्र विभागनिहाय वेगवेगळे आहे. कोकणात पुढील काही दिवस मुसळधार पावसाची शक्यता असताना विदर्भातही काही दिवस पाऊस मिळण्याचा अंदाज आहे. मात्र, मराठवाडा, उत्तर महाराष्ट्र आणि मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये पावसाची तूट कायम राहण्याची शक्यता आहे.

त्यामुळे शेतकऱ्यांसाठी पुढील काही दिवस महत्त्वाचे ठरणार आहेत. हवामानातील बदल, बंगालच्या उपसागरातील नवीन प्रणालीची दिशा आणि तिची तीव्रता यावर महाराष्ट्रातील आगामी पावसाचे चित्र बऱ्याच अंशी अवलंबून राहणार आहे.