मीरा-भाईंदर ते वसई-विरार मेट्रो 13 ला मंजुरी; 17,725 कोटींचा प्रकल्प, प्रवासाचा वेळ निम्म्यावर येणार
22 Aug 2026 1 Views ताज्या बातम्यामुंबई : मुंबई महानगर प्रदेशातील सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम करण्याच्या दृष्टीने राज्य सरकारने मोठा निर्णय घेतला आहे. मीरा-भाईंदर ते वसई-विरार या महत्त्वाच्या पट्ट्याला जोडणाऱ्या मेट्रो 13 प्रकल्पाला राज्य सरकारने मंजुरी दिली आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या पायाभूत सुविधा समितीच्या बैठकीत या प्रकल्पाला हिरवा कंदील देण्यात आला. तब्बल 17,724.99 कोटी रुपये खर्चाचा हा प्रकल्प मुंबई महानगर प्रदेशातील वाहतुकीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.
मेट्रो 13 मुळे मीरा रोड, भाईंदर, वसई, नायगाव, नालासोपारा आणि विरार हे भाग एका नव्या मेट्रो कॉरिडॉरने जोडले जाणार आहेत. सध्या या भागांमध्ये रस्ते वाहतुकीवर मोठा ताण आहे. त्यामुळे नव्या मेट्रो मार्गामुळे प्रवाशांना जलद आणि तुलनेने अधिक सुलभ प्रवासाचा पर्याय उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.
25.03 किलोमीटरचा मेट्रो मार्ग
मेट्रो 13 ची एकूण लांबी 25.03 किलोमीटर असणार आहे. त्यापैकी 21.78 किलोमीटरचा मार्ग उन्नत, तर 3.25 किलोमीटरचा मार्ग भूमिगत असेल. या संपूर्ण मार्गावर 16 स्थानके प्रस्तावित करण्यात आली आहेत. त्यापैकी 13 स्थानके उन्नत आणि तीन स्थानके भूमिगत असणार आहेत. या प्रकल्पाची अंमलबजावणी मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण अर्थात MMRDA करणार आहे.
हा मार्ग ठाणे आणि पालघर या दोन जिल्ह्यांमधील महत्त्वाच्या शहरी भागांना जोडणार आहे. त्यामुळे पश्चिम उपनगरांच्या पुढील भागातील नागरिकांसाठी मेट्रो नेटवर्कचा विस्तार होणार आहे. विशेष म्हणजे, हा कॉरिडॉर केवळ एका शहराला जोडणारा मार्ग नसून मीरा-भाईंदर आणि वसई-विरार या वेगाने विकसित होणाऱ्या दोन मोठ्या नागरी पट्ट्यांमध्ये थेट वाहतूक दुवा तयार करणार आहे.
वसई खाडीवर उभारला जाणार मोठा संयुक्त पूल
मेट्रो 13 प्रकल्पातील सर्वात आकर्षक वैशिष्ट्यांपैकी एक म्हणजे वसई खाडीवरील एकत्रित मेट्रो आणि रस्ता पूल. पांजू बेटाला जोडणाऱ्या सुमारे 4.92 किलोमीटरच्या संयुक्त पुलावर खाली सहा पदरी रस्ता आणि त्याच्या वर मेट्रो मार्गाची व्यवस्था प्रस्तावित आहे. त्यामुळे रस्ते वाहतूक आणि सार्वजनिक वाहतूक या दोन्हींसाठी महत्त्वाची पायाभूत सुविधा एकाच मार्गावर उपलब्ध होणार आहे.
या पुलामुळे मीरा-भाईंदर आणि वसई-विरारमधील सध्याच्या वाहतूक व्यवस्थेवरील दबाव कमी होण्यास मदत होऊ शकते. सध्या या भागांदरम्यान प्रवास करताना नागरिकांना मोठा वळसा घ्यावा लागतो. त्यामुळे थेट मेट्रो कनेक्टिव्हिटी सुरू झाल्यानंतर प्रवासाचा वेळ आणि इंधन दोन्हीची बचत होण्याची अपेक्षा आहे.
नायगाव, नालासोपारा आणि विरार रेल्वे स्थानकांना जोडणी
मेट्रो 13 चे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे या मार्गाची उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कशी होणारी जोडणी. नायगाव, नालासोपारा आणि विरार या रेल्वे स्थानकांशी मेट्रोची इंटरचेंज कनेक्टिव्हिटी प्रस्तावित आहे. त्यामुळे रेल्वे आणि मेट्रोमधून प्रवास करणाऱ्या नागरिकांना वाहतुकीचे पर्याय बदलणे अधिक सोपे होणार आहे.
याशिवाय नेताजी सुभाषचंद्र बोस स्टेडियमजवळ मेट्रो मार्ग 9 सोबत जोडणी करण्याची योजना आहे. त्यामुळे मेट्रो 13 ही स्वतंत्र मार्गिका न राहता मुंबईतील व्यापक मेट्रो नेटवर्कचा भाग बनेल. सर्व स्थानकांवर फीडर बस सेवा उपलब्ध करून देण्याचेही नियोजन आहे.
चिखल डोंगरी येथे मेट्रो डेपो
या प्रकल्पासाठी चिखल डोंगरी येथे मेट्रो डेपो प्रस्तावित करण्यात आला आहे. मेट्रोच्या गाड्यांची देखभाल, दुरुस्ती आणि इतर तांत्रिक कामांसाठी हा डेपो महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.
प्रकल्पासाठी सुमारे 24.84 हेक्टर जमीन संपादित करावी लागणार आहे. राज्य सरकारने भूसंपादन आणि आवश्यक पोहोच रस्त्यांची कामे पुढील सहा महिन्यांत हाती घेण्याचे निर्देश दिल्याचे वृत्त आहे. प्रकल्पाला मंजुरी मिळाल्यानंतर पुढील पाच वर्षांत काम पूर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
2031 पर्यंत दररोज 4.49 लाख प्रवाशांचा अंदाज
सरकारच्या अंदाजानुसार, 2031 पर्यंत मेट्रो 13 वर दररोज सुमारे 4.49 लाख प्रवासी प्रवास करू शकतात. रस्ते वाहतुकीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासोबतच या मार्गामुळे प्रवासाचा वेळ सुमारे 50 टक्क्यांनी कमी होण्याची अपेक्षा आहे.
या भागातील वाढती लोकसंख्या आणि सातत्याने वाढणारी वाहतूक कोंडी लक्षात घेता हा प्रकल्प महत्त्वाचा ठरणार आहे. विशेषतः मीरा-भाईंदर आणि वसई-विरारदरम्यान रोज प्रवास करणाऱ्या नोकरदार, विद्यार्थी आणि व्यावसायिकांना याचा फायदा होण्याची शक्यता आहे.
वाहतूक कोंडी आणि प्रदूषण कमी होण्याची अपेक्षा
मेट्रोचा विस्तार झाल्यानंतर खासगी वाहनांवरील अवलंबित्व कमी होण्याची शक्यता आहे. मोठ्या संख्येने प्रवासी सार्वजनिक वाहतुकीकडे वळल्यास रस्त्यांवरील वाहनांची संख्या कमी होऊ शकते. परिणामी वाहतूक कोंडी, इंधनाचा वापर आणि वाहनांमधून होणारे प्रदूषण कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
एकीकडे मीरा-भाईंदर आणि वसई-विरारमधील कनेक्टिव्हिटी वाढणार आहे, तर दुसरीकडे नायगाव, नालासोपारा आणि विरारसारख्या रेल्वे स्थानकांना मेट्रोशी जोडल्यामुळे मल्टी-मोडल ट्रान्सपोर्ट नेटवर्क अधिक मजबूत होणार आहे.
मेट्रो 13 प्रत्यक्षात आल्यानंतर मुंबई महानगर प्रदेशाच्या पश्चिम आणि उत्तर-पश्चिम भागातील प्रवासाचा चेहरामोहरा बदलण्याची शक्यता आहे. मात्र प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीसाठी भूसंपादन, बांधकाम आणि विविध परवानग्यांची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. राज्य सरकारने दिलेल्या नियोजनानुसार काम पुढे गेल्यास येत्या काही वर्षांत मीरा-भाईंदर ते वसई-विरार हा महत्त्वाचा पट्टा मेट्रोच्या नकाशावर येणार आहे.