मुलुंड डम्पिंगमध्ये गणेशमूर्तींच्या अवस्थेवरून वाद; अविनाश जाधवांची प्रशासनावर टीका

मुलुंड डम्पिंगमध्ये गणेशमूर्तींच्या अवस्थेवरून वाद; अविनाश जाधवांची प्रशासनावर टीका

विसर्जनानंतर तुटलेल्या गणेशमूर्ती डम्पिंग परिसरात आढळल्याचा दावा; मनसे नेते अविनाश जाधव यांनी मुंबई महापालिकेतील सत्ताधारी भाजपवरही प्रश्न उपस्थित केले

मुंबईतील गणेशोत्सवाची सांगता झाल्यानंतर गणेशमूर्तींच्या विसर्जनानंतर त्यांची योग्य प्रकारे विल्हेवाट आणि पुनर्प्रक्रिया होते का, हा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. मुलुंड येथील डम्पिंग परिसरात गणेशमूर्ती तुटलेल्या आणि अवशेषांच्या अवस्थेत आढळल्याचे सांगत मनसेचे नेते अविनाश जाधव यांनी प्रशासनाच्या व्यवस्थेवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. या प्रकारावर त्यांनी संताप व्यक्त करत मुंबई महापालिकेतील सत्ताधारी भाजपवरही टीका केली. 

लोकसत्ताच्या वृत्तानुसार, ज्या गणरायाची भाविक मोठ्या श्रद्धेने प्रतिष्ठापना करतात, पूजा-अर्चा करतात आणि विसर्जनाच्या वेळी भावनिक वातावरणात निरोप देतात, त्याच मूर्तींची विसर्जनानंतरची अवस्था काय होते, हा मुद्दा जाधव यांनी उपस्थित केला. त्यांनी मुलुंड परिसरातील मूर्तींच्या साठवणुकीच्या ठिकाणी पाहणी केल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. तेथे अनेक गणेशमूर्ती तुटलेल्या आणि अवशेषांच्या स्वरूपात पडलेल्या दिसल्याचे सांगण्यात आले आहे. 

विसर्जनानंतर गणेशमूर्तींच्या व्यवस्थापनाचा प्रश्न

मुंबई आणि ठाणे परिसरात यंदाही मोठ्या प्रमाणावर गणेशोत्सव साजरा झाला. घरगुती तसेच सार्वजनिक गणेश मंडळांच्या मूर्तींची विधिवत प्रतिष्ठापना करून पूजा करण्यात आली. उत्सवादरम्यान भाविकांनी विविध ठिकाणी गणेशमूर्तींचे विसर्जन केले. विसर्जनापूर्वी मूर्तीची पूजा, आरती आणि धार्मिक विधी करून भाविकांनी बाप्पाला निरोप दिला. 

मात्र, विसर्जनानंतर या मूर्तींचे व्यवस्थापन कशा पद्धतीने केले जाते, हा प्रश्न दरवर्षी उपस्थित होतो. मूर्तींची साठवणूक, तुटलेल्या मूर्तींचे अवशेष, पुनर्प्रक्रिया आणि त्यांची अंतिम विल्हेवाट याबाबत योग्य व्यवस्था आहे का, याकडेही लक्ष वेधले जाते. मुलुंडमधील परिस्थिती पाहिल्यानंतर जाधव यांनी याच मुद्द्यावर प्रशासनाला लक्ष्य केले. 

“गणरायाची अशी अवस्था होत असेल तर...”

मुलुंड परिसरातील तुटलेल्या गणेशमूर्ती पाहिल्यानंतर अविनाश जाधव यांनी या प्रकाराबाबत तीव्र नाराजी व्यक्त केली. “ज्या गणरायाला आपण देव मानतो, त्याच गणरायाची अशी अवस्था होत असेल तर हिंदू खरंच खतरे में आहेत का?” असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. त्यांचे हे वक्तव्य त्यांच्या राजकीय भूमिकेचा आणि प्रशासनावरील टीकेचा भाग म्हणून वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. 

जाधव यांनी पुढे मुंबई महापालिकेतील सत्ताधारी भाजपवरही टीका केली. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, हिंदुत्वाच्या मुद्द्यावर राजकारण करणाऱ्या सत्ताधाऱ्यांनी गणेशमूर्तींच्या विसर्जनानंतरच्या व्यवस्थेकडेही लक्ष द्यायला हवे. त्यांनी महापालिकेच्या निविदा आणि कृत्रिम तलावांच्या व्यवस्थेबाबत प्रश्न उपस्थित केले. 

कृत्रिम तलावांच्या व्यवस्थेवर प्रश्न

जाधव यांनी आपल्या टीकेत मुंबई महापालिकेकडून तयार करण्यात येणाऱ्या कृत्रिम तलावांचाही उल्लेख केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, गणेशमूर्ती विसर्जनासाठी तयार करण्यात येणाऱ्या या व्यवस्थेचा उद्देश आणि त्यानंतर मूर्तींचे काय केले जाते, याबाबत प्रश्न उपस्थित होतात.

त्यांनी महापालिकेच्या निविदांमध्ये मोठ्या रकमेचा उल्लेख करत, त्या माध्यमातून लहान आकाराचे कृत्रिम तलाव तयार केले जात असल्याचा दावा केला. विसर्जनासाठी उभारण्यात येणाऱ्या या व्यवस्थेचा पुढील टप्पा काय असतो, मूर्तींचे अवशेष कसे हाताळले जातात आणि त्यांची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट किंवा पुनर्प्रक्रिया होते का, याबाबत अधिक स्पष्टता असण्याची गरज असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यावरून दिसून येते. 

मात्र, या व्यवस्थेबाबत महापालिका किंवा भाजपची स्वतंत्र प्रतिक्रिया या वृत्तात देण्यात आलेली नाही. त्यामुळे जाधव यांनी केलेले आरोप आणि प्रश्न हे त्यांच्या भूमिकेच्या स्वरूपातच पाहणे आवश्यक आहे. उपलब्ध वृत्तात संबंधित प्रशासन किंवा भाजपकडून या आरोपांना उत्तर दिल्याची माहिती नाही. 

“गणपती दान करू नका” असे आवाहन

गणेशमूर्तींच्या अवस्थेवर नाराजी व्यक्त करताना जाधव यांनी नागरिकांनाही आवाहन केले. परिस्थिती अशीच राहणार असेल तर गणपती दान करू नका, अशी भूमिका त्यांनी मांडली. ढोल-डीजेच्या आवाजावरून आवाज उठवला जातो, त्याचप्रमाणे गणेशमूर्तींच्या विसर्जनानंतरच्या व्यवस्थेबाबतही आवाज उठवावा, असे त्यांनी म्हटले. 

त्यांनी भाजपवर हिंदुत्वाच्या नावावर राजकारण केल्याचा आरोपही केला. या आरोपांना त्यांच्या राजकीय टीकेचा संदर्भ आहे. वृत्तात या आरोपांची स्वतंत्र पडताळणी किंवा भाजपची प्रतिक्रिया नमूद केलेली नाही. त्यामुळे हा भाग जाधव यांच्या वक्तव्याच्या स्वरूपातच मांडला जात आहे. 

श्रद्धा, पर्यावरण आणि विसर्जन व्यवस्थापन

गणेशोत्सव हा मुंबईसह महाराष्ट्रातील महत्त्वाच्या सार्वजनिक आणि धार्मिक उत्सवांपैकी एक आहे. त्यामुळे उत्सव संपल्यानंतर गणेशमूर्तींचे व्यवस्थापन हा केवळ धार्मिक नव्हे तर नागरी व्यवस्थापनाचाही विषय ठरतो. मोठ्या संख्येने मूर्तींचे विसर्जन झाल्यानंतर त्यांचे संकलन, साठवणूक, तुटलेल्या मूर्तींचे अवशेष आणि पुनर्प्रक्रियेची प्रक्रिया याबाबत प्रभावी व्यवस्था असणे महत्त्वाचे ठरते.

मुलुंडमध्ये गणेशमूर्ती तुटलेल्या अवस्थेत आढळल्याच्या पार्श्वभूमीवर याच व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. या प्रकरणामुळे विसर्जनासाठी उभारण्यात येणाऱ्या कृत्रिम तलावांची कार्यपद्धती, विसर्जनानंतर मूर्तींचे व्यवस्थापन आणि पुनर्प्रक्रिया याबाबत महापालिकेकडून अधिक माहिती अपेक्षित आहे. 

दरम्यान, अविनाश जाधव यांच्या वक्तव्यामुळे या मुद्द्याला राजकीय रंगही आला आहे. त्यांनी थेट प्रशासन तसेच महापालिकेतील सत्ताधारी भाजपवर टीका केली आहे. मात्र, त्यांच्या आरोपांवर संबंधित प्रशासन किंवा भाजपकडून काय प्रतिक्रिया येते, यावर या वादाची पुढील दिशा अवलंबून राहणार आहे. सध्या उपलब्ध माहितीनुसार, मुलुंडमधील गणेशमूर्तींच्या अवस्थेचा मुद्दा विसर्जनानंतरच्या व्यवस्थापनाबाबत पुन्हा एकदा सार्वजनिक चर्चेत आला आहे.