नटसम्राट हरपला; नाना पाटेकरांच्या अचानक निधनाने चित्रपटसृष्टीला मोठा धक्का

नटसम्राट हरपला; नाना पाटेकरांच्या अचानक निधनाने चित्रपटसृष्टीला मोठा धक्का

ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे वयाच्या ७५व्या वर्षी निधन झाल्याने मराठी आणि हिंदी चित्रपटसृष्टीवर शोककळा पसरली आहे. गुरुवारी, ८ ऑक्टोबर रोजी पहाटे गोव्यातील डोना पाउला येथील निवासस्थानी त्यांना हृदयविकाराचा तीव्र झटका आला. त्यानंतर त्यांना तातडीने मणिपाल रुग्णालयात नेण्यात आले. डॉक्टरांनी सुमारे ४५ मिनिटे त्यांना वाचवण्यासाठी प्रयत्न केले, मात्र उपचारांना प्रतिसाद न मिळाल्याने पहाटे सुमारे ५ वाजून २० मिनिटांनी त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.

नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समोर येताच चाहत्यांसह कलाकार, दिग्दर्शक आणि विविध क्षेत्रातील मान्यवरांकडून शोक व्यक्त केला जात आहे. आपल्या दमदार अभिनयाने, वेगळ्या आवाजाने आणि संवादफेकीच्या प्रभावी शैलीने नाना पाटेकर यांनी भारतीय चित्रपटसृष्टीत स्वतःचे स्वतंत्र स्थान निर्माण केले होते. गंभीर भूमिका असो, संवेदनशील व्यक्तिरेखा असो किंवा विनोदी भूमिका—प्रत्येक भूमिकेला त्यांनी आपली वेगळी छाप दिली.

पहाटे नेमकं काय घडलं?

मिळालेल्या माहितीनुसार, नाना पाटेकर यांना मध्यरात्रीच अस्वस्थ वाटत होते. त्यांनी पहाटे सुमारे अडीच वाजण्याच्या सुमारास एका मित्राला संदेश पाठवून तब्येत ठीक नसल्याचे कळवले होते. मात्र त्या वेळी रात्रीची वेळ असल्याने मित्राला हा संदेश तातडीने पाहता आला नाही. पहाटे सुमारे चार वाजता मित्र त्यांच्या घरी पोहोचला असता नाना पाटेकर बेशुद्ध अवस्थेत जमिनीवर आढळले. त्यांना मोठ्या प्रमाणात घाम फुटला होता. त्यानंतर केअरटेकरला बोलावण्यात आले आणि रुग्णवाहिका मागवण्यात आली.

रुग्णालयाच्या पथकाने त्यांच्या निवासस्थानी पोहोचून उपचार सुरू केले. रुग्णालयात नेत असतानाही त्यांना सीपीआर देण्यात येत होता. सुमारे ४ वाजून ३० मिनिटांनी त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. डॉक्टरांनी जवळपास ४५ मिनिटे हृदयाची हालचाल पूर्ववत करण्यासाठी प्रयत्न केले. मात्र त्यांना वाचवण्यात यश आले नाही.

अचानक मृत्यूमुळे मेडिको-लीगल प्रक्रिया

नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर या प्रकरणाची मेडिको-लीगल केस म्हणून नोंद करण्यात आली असून, मृत्यूचे वैद्यकीय आणि कायदेशीर दस्तऐवजीकरण करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली. अचानक आणि रुग्णालयाबाहेर झालेल्या मृत्यूच्या घटनांमध्ये अशा प्रकारची प्रक्रिया केली जाऊ शकते. त्यामुळे मेडिको-लीगल केसची नोंद झाली म्हणजे मृत्यू संशयास्पद आहे किंवा गुन्ह्याचा संशय आहे, असा थेट अर्थ होत नाही.

नाना पाटेकर यांचा मृतदेह पुढील वैद्यकीय प्रक्रियेसाठी गोवा मेडिकल कॉलेज येथे नेण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे. या प्रक्रियेमुळे मृत्यूचे कारण आणि त्यासंबंधीची अधिकृत नोंद स्पष्ट होण्यास मदत होणार आहे.

पाच दशकांचा अभिनय प्रवास

नाना पाटेकर यांनी मराठी रंगभूमीपासून आपल्या अभिनय कारकिर्दीला सुरुवात केली. पुढे त्यांनी हिंदी आणि मराठी चित्रपटांमध्ये आपल्या अभिनयाचा ठसा उमटवला. त्यांच्या कारकिर्दीत गंभीर, वास्तववादी आणि प्रभावी व्यक्तिरेखांचा मोठा वाटा राहिला.

‘परिंदा’, ‘क्रांतिवीर’, ‘अब तक छप्पन’, ‘वेलकम’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका प्रेक्षकांच्या स्मरणात राहिल्या. त्यांची संवादफेक, चेहऱ्यावरील भाव आणि व्यक्तिरेखेत पूर्णपणे मिसळून जाण्याची क्षमता ही त्यांच्या अभिनयाची वैशिष्ट्ये होती. रंगभूमीपासून चित्रपटांपर्यंत त्यांनी सुमारे पाच दशके अभिनय क्षेत्राला दिली.

त्यांच्या अभिनयाला राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक पातळीवर अनेक पुरस्कारांनी गौरवण्यात आले. मात्र पुरस्कारांपेक्षा प्रेक्षकांच्या मनात निर्माण झालेली जागा हीच त्यांच्या कारकिर्दीची सर्वात मोठी ओळख ठरली.

“स्वतःसाठी जगायला वेळच मिळाला नाही”

नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर त्यांच्या जुन्या मुलाखतीतील विचार पुन्हा चर्चेत आले आहेत. काही वर्षांपूर्वी एका मुलाखतीत त्यांनी कलाकाराच्या आयुष्याबद्दल बोलताना स्वतःसाठी जगायला वेळच मिळाला नसल्याची खंत व्यक्त केली होती.

कलाकार सतत वेगवेगळ्या व्यक्तिरेखा जगत असतो. एका भूमिकेतून बाहेर पडताच दुसऱ्या भूमिकेत प्रवेश करावा लागतो. त्यामुळे स्वतःच्या आयुष्याकडे पाहण्यासाठी वेळ मिळत नसल्याचे त्यांनी त्या वेळी सांगितले होते. त्यांच्या या विचारांमधून अभिनयाविषयीची त्यांची बांधिलकी आणि आयुष्याकडे पाहण्याची त्यांची वेगळी दृष्टी दिसून आली.

अभिनयापलीकडेही मोठी ओळख

नाना पाटेकर यांची ओळख केवळ अभिनेता म्हणून नव्हती. सामाजिक प्रश्नांबाबत त्यांची भूमिका आणि गरजूंसाठी मदतीचा हात पुढे करण्याची त्यांची वृत्ती यामुळेही ते चर्चेत राहिले. साधेपणाने जगणारा, स्पष्टपणे बोलणारा आणि आपल्या कामाबाबत अत्यंत गंभीर असलेला कलाकार अशी त्यांची प्रतिमा होती.

त्यांच्या निधनाने भारतीय चित्रपटसृष्टीने एक प्रभावी अभिनेता गमावला आहे. पडद्यावर त्यांनी साकारलेल्या व्यक्तिरेखा आणि त्यांच्या आवाजातील संवाद आजही अनेकांच्या स्मरणात आहेत. त्यांच्या जाण्याने निर्माण झालेली पोकळी भरून काढणे कठीण असल्याची भावना चित्रपटसृष्टीत व्यक्त होत आहे.

वयाच्या ७५व्या वर्षी नाना पाटेकर यांचा अभिनयाचा प्रदीर्घ प्रवास अचानक थांबला. मात्र त्यांनी साकारलेल्या भूमिका, रंगभूमीवरील काम आणि चित्रपटांमधून निर्माण केलेली स्वतःची स्वतंत्र ओळख कायम प्रेक्षकांच्या स्मरणात राहणार आहे. नाना पाटेकर यांचे निधन ही केवळ एका अभिनेत्याच्या जाण्याची बातमी नाही, तर भारतीय अभिनयविश्वातील एका प्रभावी पर्वाचा अंत आहे.