निगडीतील भूमिगत डक्टमध्ये पुन्हा दुर्घटना; गुदमरून दोन तरुण कामगारांचा मृत्यू, वर्षभरात ५ बळी?

पिंपरी-चिंचवड शहरातील निगडी परिसरातून एक धक्कादायक घटना समोर आली आहे. भूमिगत डक्टमध्ये काम करण्यासाठी उतरलेल्या दोन कामगारांचा गुदमरल्याने दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची प्राथमिक माहिती आहे. अमोल शिंदे (२०) आणि मनोज शिंदे (२६) अशी मृत कामगारांची नावे असल्याचे सांगण्यात येत आहे. या घटनेमुळे परिसरात खळबळ उडाली असून, कामगारांच्या सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. विशेष म्हणजे, याच परिसरात १५ ऑगस्ट २०२५ रोजी तीन कंत्राटी कामगारांचा गुदमरून मृत्यू झाला होता. त्यामुळे वर्षभराच्या कालावधीत एकाच परिसरात झालेल्या दोन दुर्घटनांमध्ये पाच कामगारांचा जीव गेल्याचा दावा केला जात आहे.

पिंपरी-चिंचवडमधील निगडी परिसरात भूमिगत डक्टमध्ये काम सुरू असताना ही दुर्घटना घडल्याची माहिती समोर आली आहे. डक्टमध्ये काम करण्यासाठी गेलेल्या अमोल शिंदे आणि मनोज शिंदे या दोघांचा गुदमरल्याने मृत्यू झाल्याचे प्राथमिक माहितीतून समोर येत आहे. दोन्ही कामगार तरुण असल्याने या घटनेने परिसरात हळहळ व्यक्त केली जात आहे.

घटनेची माहिती मिळताच संबंधित यंत्रणांनी घटनास्थळी धाव घेतली. मात्र, नेमका मृत्यू कशामुळे झाला, डक्टमध्ये कोणता वायू किंवा धोकादायक घटक होता का, कामगारांना खाली उतरण्यापूर्वी आवश्यक सुरक्षा तपासणी करण्यात आली होती का, याबाबत सविस्तर तपासानंतरच अधिकृत चित्र स्पष्ट होणार आहे.

त्याच परिसरात पुन्हा दुर्घटना

या घटनेचे गांभीर्य वाढवणारी बाब म्हणजे, याच परिसरात यापूर्वीही अशाच प्रकारची दुर्घटना घडली होती. १५ ऑगस्ट २०२५ रोजी बीएसएनएलच्या ऑप्टिकल फायबर केबलचे काम करणाऱ्या तीन कंत्राटी कामगारांचा भूमिगत डक्टमध्ये गुदमरून मृत्यू झाला होता. त्यावेळी डक्टमध्ये विषारी किंवा घातक वायू असल्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती.

या दुर्घटनेनंतर भूमिगत डक्ट, मॅनहोल किंवा बंदिस्त जागांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांच्या सुरक्षेचा मुद्दा चर्चेत आला होता. अशा ठिकाणी उतरण्यापूर्वी ऑक्सिजनची पातळी आणि घातक वायूंची उपस्थिती तपासणे, योग्य सुरक्षा उपकरणांचा वापर करणे तसेच प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांच्या देखरेखीखाली काम करणे आवश्यक असल्याचा मुद्दा त्यावेळीही उपस्थित झाला होता.

मात्र, आता पुन्हा त्याच परिसरात दोन कामगारांचा जीव गेल्याने यापूर्वीच्या दुर्घटनेनंतर नेमक्या कोणत्या उपाययोजना करण्यात आल्या, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

एका दुर्घटनेनंतरही धडा घेतला नाही का?

निगडीतील या दुर्घटनेनंतर सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे, मागील घटनेनंतर कामगारांच्या सुरक्षेसाठी नेमके काय बदल करण्यात आले? संबंधित डक्टमध्ये कामगारांना पाठवण्यापूर्वी सुरक्षा तपासणी झाली होती का? डक्टमध्ये विषारी वायू किंवा ऑक्सिजनची कमतरता आहे का, याची उपकरणांच्या माध्यमातून तपासणी करण्यात आली होती का?

तसेच, कामगारांना हेल्मेट, ऑक्सिजन किंवा श्वसनासाठी आवश्यक साधने, सुरक्षा बेल्ट आणि इतर संरक्षक उपकरणे उपलब्ध करून देण्यात आली होती का, याचाही तपास होणे गरजेचे आहे.

भूमिगत डक्ट किंवा बंदिस्त जागेत काम करणे हे जोखमीचे काम मानले जाते. अशा ठिकाणी एखादा कामगार बेशुद्ध पडल्यास त्याला बाहेर काढण्यासाठी स्वतंत्र बचाव व्यवस्था असणे आवश्यक असते. मात्र, प्रत्यक्षात अशा सुरक्षा प्रक्रियेचे पालन झाले होते की नाही, याचा तपास आता महत्त्वाचा ठरणार आहे.

वर्षभरात पाच कामगारांचा बळी?

मागील वर्षी याच परिसरात तीन कंत्राटी कामगारांचा मृत्यू झाला होता. आता दोन कामगारांचा मृत्यू झाल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे एकाच परिसरात वर्षभराच्या कालावधीत दोन वेगवेगळ्या दुर्घटनांमध्ये पाच कामगारांचा बळी गेल्याचा दावा केला जात आहे.

जर हा दावा तपासात खरा ठरला, तर ही बाब अत्यंत गंभीर मानली जाईल. कारण, पहिल्या दुर्घटनेनंतर संबंधित यंत्रणांनी भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी कोणती पावले उचलली होती, याचा हिशेब आता घेण्याची मागणी होत आहे.

कामगारांच्या सुरक्षेकडे दुर्लक्ष झाले असल्याचे तपासात निष्पन्न झाल्यास संबंधित कंत्राटदार, देखरेख करणारे अधिकारी किंवा जबाबदार व्यक्तींवर कारवाई होणार का, याकडेही लक्ष लागले आहे.

स्थानिक नागरिकांमध्ये संताप

दोन तरुण कामगारांचा मृत्यू झाल्याच्या घटनेनंतर स्थानिक नागरिकांमध्ये संतापाचे वातावरण असल्याचे सांगण्यात येत आहे. एकाच ठिकाणी यापूर्वी अशाच प्रकारची जीवघेणी दुर्घटना घडल्यानंतरही पुन्हा कामगारांचा मृत्यू होत असेल, तर सुरक्षा व्यवस्थेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते, अशी भावना नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.

नागरिकांनी या संपूर्ण प्रकरणाची सखोल चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. तसेच, संबंधित ठिकाणी काम सुरू असताना सुरक्षा नियमांचे पालन झाले होते की नाही, याची तपासणी करण्याची मागणीही होत आहे.

जबाबदारी निश्चित करण्याची मागणी

या दुर्घटनेत नेमकी कोणाची चूक आहे, हे चौकशीतून स्पष्ट होणे आवश्यक आहे. कामगारांना डक्टमध्ये पाठवण्यापूर्वी सुरक्षा तपासणी करण्यात आली होती का? त्यांच्याकडे आवश्यक सुरक्षा साधने होती का? डक्टमध्ये प्रवेश करण्यापूर्वी वायूची तपासणी करण्यात आली होती का? कामावर देखरेख करणारा अधिकारी किंवा सुपरवायझर घटनास्थळी होता का? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे तपासातून समोर येणे अपेक्षित आहे.

तसेच, मागील दुर्घटनेनंतर संबंधित ठिकाणी सुरक्षा ऑडिट करण्यात आले होते का, याचाही तपास करण्याची मागणी होत आहे. केवळ दुर्घटनेनंतर मदत किंवा नुकसानभरपाई देण्यापेक्षा अशा घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी ठोस उपाययोजना करणे आवश्यक असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

मृत कामगारांच्या कुटुंबीयांना मदतीची मागणी

या दुर्घटनेत दोन तरुण कामगारांचा मृत्यू झाल्याने त्यांच्या कुटुंबीयांवर मोठे संकट कोसळले आहे. त्यामुळे मृतांच्या कुटुंबीयांना तातडीने आर्थिक मदत देण्यात यावी, अशी मागणी होत आहे. संबंधित कामगारांच्या कुटुंबीयांना शासन किंवा संबंधित कंत्राटदाराकडून नियमानुसार मदत मिळणार का, याबाबतही स्पष्टता अपेक्षित आहे.

दरम्यान, या घटनेमुळे पिंपरी-चिंचवडमधील भूमिगत डक्ट आणि बंदिस्त जागांमध्ये सुरू असलेल्या कामांच्या सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. यापुढे अशा ठिकाणी कामगारांना पाठवताना सुरक्षा नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करण्याची गरज आहे.