उत्तर कोरियाने तीन तासांत दोन क्षेपणास्त्रे डागली; पूर्व किनाऱ्यावरून चाचणी, दक्षिण कोरियाची सुरक्षा परिषदेत दखल घेण्याची मागणी

उत्तर कोरियाने तीन तासांत दोन क्षेपणास्त्रे डागली; पूर्व किनाऱ्यावरून चाचणी, दक्षिण कोरियाची सुरक्षा परिषदेत दखल घेण्याची मागणी

वॉनसान परिसरातून पहिल्या क्षेपणास्त्राचे प्रक्षेपण; सुमारे ४५० किमी अंतर कापल्याचा दक्षिण कोरियाचा अंदाज, दुसऱ्या प्रक्षेपणाची माहिती अद्याप मर्यादित

उत्तर कोरियाने रविवारी आपल्या पूर्व किनाऱ्यावरून अल्प कालावधीत दोन क्षेपणास्त्रे डागल्याचा दावा दक्षिण कोरियाच्या लष्कराने केला आहे. पहिल्या प्रक्षेपणानंतर अवघ्या तीन तासांनी दुसरे क्षेपणास्त्र डागण्यात आले. पहिल्या क्षेपणास्त्राची शॉर्ट-रेंज बॅलिस्टिक मिसाइल म्हणून ओळख पटवण्यात आली असून, दुसऱ्या प्रक्षेपणाबाबत अद्याप सविस्तर माहिती उपलब्ध झालेली नाही. या घडामोडींकडे दक्षिण कोरिया आणि जपानकडून बारकाईने लक्ष ठेवण्यात येत आहे. 

ही क्षेपणास्त्र चाचणी अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा उत्तर कोरियाने अमेरिकेच्या कथित “शत्रुत्वपूर्ण कारवायांना” प्रत्युत्तर देण्याची भूमिका मांडली होती. तसेच आपल्या अण्वस्त्र क्षमतेला अधिक बळकट करण्याचे संकेतही उत्तर कोरियाकडून देण्यात आले होते. या पार्श्वभूमीवर नव्या क्षेपणास्त्र चाचणीमुळे कोरियन द्वीपकल्पातील सुरक्षा परिस्थिती पुन्हा चर्चेत आली आहे. 

वॉनसान परिसरातून पहिल्या क्षेपणास्त्राचे प्रक्षेपण

दक्षिण कोरियाच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, पहिल्या क्षेपणास्त्राचे प्रक्षेपण स्थानिक वेळेनुसार रविवारी दुपारी सुमारे ३ वाजता वॉनसान परिसरातून करण्यात आले. हे क्षेपणास्त्र पूर्व समुद्राच्या दिशेने डागण्यात आले. दक्षिण कोरियाच्या लष्कराने त्याची शॉर्ट-रेंज बॅलिस्टिक मिसाइल म्हणून ओळख पटवली.

दक्षिण कोरियाच्या अंदाजानुसार, या क्षेपणास्त्राने सुमारे ४५० किलोमीटर अंतर कापले. जपानच्या संरक्षण मंत्रालयानेही पहिल्या प्रक्षेपणातील क्षेपणास्त्र बॅलिस्टिक प्रकारचे असल्याचे दिसत असल्याचे म्हटले आहे. त्यामुळे या चाचणीच्या तांत्रिक बाबींचे विश्लेषण दक्षिण कोरिया आणि जपानकडून केले जात आहे. 

तीन तासांनी दुसरे प्रक्षेपण

पहिल्या प्रक्षेपणानंतर सुमारे तीन तासांनी उत्तर कोरियाने आणखी एक अज्ञात क्षेपणास्त्र डागल्याचे दक्षिण कोरियाने सांगितले. दुसऱ्या प्रक्षेपणाचा सविस्तर तपशील अद्याप उपलब्ध झालेला नाही.

मात्र, दुसरे प्रक्षेपणही बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र असल्याचे निश्चित झाले, तर तीन तासांच्या कालावधीत उत्तर कोरियाने दोन बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र चाचण्या केल्याचे स्पष्ट होईल. सध्या उपलब्ध माहितीनुसार पहिल्या क्षेपणास्त्राची ओळख पटली आहे; दुसऱ्याबाबत अधिक माहिती मिळवण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. 

दक्षिण कोरिया-अमेरिका संयुक्तपणे लक्ष ठेवून

दक्षिण कोरियाच्या लष्कराने सांगितले की, दक्षिण कोरिया आणि अमेरिकेच्या गुप्तचर यंत्रणा या प्रक्षेपणांवर सुरुवातीच्या टप्प्यापासून लक्ष ठेवून होत्या. दोन्ही देशांतील संबंधित यंत्रणांमध्ये या घडामोडींबाबत माहितीची देवाणघेवाण सुरू आहे.

उत्तर कोरियाच्या क्षेपणास्त्र प्रक्षेपणाशी संबंधित माहिती जपानलाही देण्यात आल्याचे दक्षिण कोरियाने स्पष्ट केले. त्यामुळे या चाचणीचे विश्लेषण केवळ दक्षिण कोरिया आणि अमेरिकेकडूनच नव्हे, तर जपानकडूनही केले जात आहे. 

कोरियन द्वीपकल्पातील लष्करी हालचालींच्या पार्श्वभूमीवर दक्षिण कोरिया, अमेरिका आणि जपान यांच्यातील गुप्तचर सहकार्याला विशेष महत्त्व आहे. नव्या क्षेपणास्त्र चाचणीच्या क्षमतेचा, मार्गाचा आणि संभाव्य उद्देशाचा आढावा या देशांकडून घेतला जात आहे.

दक्षिण कोरियाचा तीव्र निषेध

उत्तर कोरियाच्या या क्षेपणास्त्र चाचणीचा दक्षिण कोरियाच्या राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेने निषेध केला आहे. ही चाचणी संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेच्या ठरावांचे उल्लंघन असल्याचे दक्षिण कोरियाने म्हटले आहे.

उत्तर कोरियाने आपल्या क्षेपणास्त्रविषयक हालचाली थांबवाव्यात, असे आवाहनही दक्षिण कोरियाने केले आहे. त्यामुळे या प्रक्षेपणावरून दोन्ही कोरियांमधील सुरक्षा आणि राजनैतिक तणावाचा मुद्दा पुन्हा पुढे आला आहे. 

अमेरिकेबाबत उत्तर कोरियाची भूमिका

या चाचणीच्या दोन दिवस आधी उत्तर कोरियाने अमेरिकेच्या “शत्रुत्वपूर्ण कारवायांना” प्रत्युत्तर देण्याची भूमिका मांडली होती. तसेच देशाची अण्वस्त्र क्षमता अधिक मजबूत करण्याची धमकी दिल्याचे वृत्त आहे.

त्यामुळे ताज्या क्षेपणास्त्र चाचणीकडे त्या आधीच्या वक्तव्यांच्या पार्श्वभूमीवर पाहिले जात आहे. मात्र, उपलब्ध माहितीत या दोन प्रक्षेपणांचा कोणत्याही विशिष्ट अमेरिकी किंवा दक्षिण कोरियाच्या लष्करी कारवाईशी थेट संबंध असल्याचे स्वतंत्रपणे स्पष्ट करण्यात आलेले नाही. 

दरम्यान, जगातील अन्य भागांतील संघर्षांच्या पार्श्वभूमीवरही ही घडामोड समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष तसेच रशिया-युक्रेन युद्धामुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुरक्षा परिस्थितीबाबत चिंता कायम आहे. अशा परिस्थितीत उत्तर कोरियाकडून झालेल्या नव्या क्षेपणास्त्र चाचण्यांकडेही आंतरराष्ट्रीय समुदायाचे लक्ष गेले आहे. 

सध्या पहिल्या क्षेपणास्त्राची शॉर्ट-रेंज बॅलिस्टिक मिसाइल म्हणून ओळख पटली असून त्याने सुमारे ४५० किलोमीटर अंतर कापल्याचा अंदाज आहे. दुसऱ्या क्षेपणास्त्राबाबत अधिक माहिती उपलब्ध होणे बाकी आहे. दक्षिण कोरिया, अमेरिका आणि जपानकडून या प्रक्षेपणांवर लक्ष ठेवले जात असून, दक्षिण कोरियाने संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेकडेही या चाचणीची दखल घेण्याची मागणी केली आहे. त्यामुळे पुढील काळात उत्तर कोरियाच्या क्षेपणास्त्र कार्यक्रमासंदर्भात आणखी माहिती किंवा प्रतिक्रिया समोर येते का, याकडे लक्ष लागले आहे.