Old Monk ची निर्मिती करणाऱ्या ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांनी आयुष्यात कधीच दारूला हात लावला नाही; तरी उभं केलं अब्जावधींचं ब्रँड साम्राज्य

भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय रम ब्रँडपैकी एक असलेल्या ओल्ड मॉन्क (Old Monk) या नावाची सध्या देशभर चर्चा सुरू आहे. भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने (FSSAI) ओल्ड मॉन्कच्या काही रम उत्पादनांबाबत कारवाईचे आदेश दिल्यानंतर हा ब्रँड पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. मात्र या चर्चेदरम्यान अनेकांना आश्चर्यचकित करणारी एक गोष्ट पुन्हा समोर आली आहे. भारतातील सर्वाधिक लोकप्रिय रम ब्रँड उभा करणारे ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांनी आयुष्यभर कधीही मद्यप्राशन केले नव्हते. तरीही त्यांनी आपल्या दूरदृष्टी, शिस्त आणि गुणवत्तेच्या बळावर ओल्ड मॉन्कला जागतिक ओळख मिळवून दिली. 

दारूला स्पर्शही केला नाही, पण घडवला इतिहास

भारतीय मद्य उद्योगात ओल्ड मॉन्क हे केवळ एक उत्पादन नसून अनेक पिढ्यांच्या आठवणींशी जोडलेला ब्रँड मानला जातो. विशेष म्हणजे, या ब्रँडला जागतिक स्तरावर पोहोचवणारे ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांनी स्वतः आयुष्यात कधीही दारूला हात लावला नाही.त्यांच्या मते, कोणतेही उत्पादन तयार करणाऱ्याने ते स्वतः वापरणे आवश्यक नसते. महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे त्या उत्पादनाची गुणवत्ता, ग्राहकांचा विश्वास आणि सातत्य. याच तत्त्वावर त्यांनी कंपनीचा कारभार चालवला आणि ओल्ड मॉन्कला भारतातील सर्वाधिक विश्वासार्ह रम ब्रँडपैकी एक बनवले.

१९५४ मध्ये झाली ओल्ड मॉन्कची सुरुवात

ओल्ड मॉन्कची कथा डिसेंबर १९५४ मध्ये सुरू झाली. उद्योजक नरेंद्रनाथ मोहन यांचे पुत्र वेद रतन मोहन यांनी या रमची निर्मिती केली. युरोप दौऱ्यादरम्यान त्यांना भेटलेल्या बेनेडिक्टाइन भिक्षूंच्या जीवनशैली, शिस्त आणि कारागिरीने ते प्रभावित झाले होते. त्यांच्यापासून प्रेरणा घेत त्यांनी एका वेगळ्या प्रकारच्या डार्क रमची निर्मिती करण्याचा निर्णय घेतला.ओल्ड मॉन्कची खासियत म्हणजे ही रम ओकच्या पिंपांमध्ये सुमारे सात वर्षे मुरवली जात असे. त्यामध्ये मसाल्यांचे विशेष मिश्रण वापरले जात असल्याने तिची चव इतर रमपेक्षा वेगळी ठरली. उत्कृष्ट गुणवत्ता आणि सातत्यपूर्ण चवीमुळे काही वर्षांतच या ब्रँडने ग्राहकांच्या मनात वेगळी ओळख निर्माण केली.

वेद रतन मोहन यांच्या निधनानंतर कपिल मोहन यांनी सांभाळली धुरा

वेद रतन मोहन यांच्या अकाली निधनानंतर कंपनीची जबाबदारी त्यांचे बंधू ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांच्या खांद्यावर आली. लष्करातील शिस्त, नेतृत्व आणि निर्णयक्षमता त्यांनी उद्योगक्षेत्रातही तितक्याच प्रभावीपणे वापरली.कपिल मोहन यांनी ब्रँडच्या गुणवत्तेशी कोणतीही तडजोड केली नाही. उत्पादनाची चव, दर्जा आणि ग्राहकांचा विश्वास यालाच त्यांनी सर्वाधिक महत्त्व दिले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली ओल्ड मॉन्कची लोकप्रियता सातत्याने वाढत गेली आणि हा ब्रँड भारताच्या सीमा ओलांडून अनेक देशांमध्ये पोहोचला.

जाहिरातीशिवाय मिळवले जागतिक यश

आजच्या काळात कोणत्याही ब्रँडच्या यशासाठी मोठ्या प्रमाणावर जाहिराती आणि मार्केटिंगवर भर दिला जातो. मात्र ओल्ड मॉन्कची वाटचाल याच्या अगदी उलट होती.कंपनीने या ब्रँडच्या जाहिरातींवर जवळपास कोणताही खर्च केला नाही. दूरदर्शन, वृत्तपत्रे किंवा मोठ्या प्रचार मोहिमा न राबवता केवळ ग्राहकांच्या तोंडी प्रसिद्धीवर हा ब्रँड लोकप्रिय झाला. एकदा ओल्ड मॉन्कची चव अनुभवलेल्या ग्राहकांनीच इतरांना त्याची माहिती दिली आणि हा ब्रँड हळूहळू देशभर पोहोचला.मार्केटिंगपेक्षा गुणवत्तेवर भर देण्याचा हा प्रयोग यशस्वी ठरला आणि ओल्ड मॉन्कने भारतीय मद्य उद्योगात वेगळे स्थान निर्माण केले.

२२ देशांमध्ये पोहोचलेली भारतीय रम

आज ओल्ड मॉन्कची निर्यात जगातील २२ हून अधिक देशांमध्ये केली जाते. आंतरराष्ट्रीय बाजारातही या भारतीय ब्रँडने स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे. जागतिक स्तरावर भारतीय रमची ओळख निर्माण करण्यात ओल्ड मॉन्कचा मोठा वाटा मानला जातो.विशेष म्हणजे, परदेशातील भारतीय नागरिकांसोबतच अनेक विदेशी ग्राहकांनीही या ब्रँडला पसंती दिली. सातत्यपूर्ण गुणवत्ता आणि वेगळी चव हीच त्यामागील प्रमुख कारणे मानली जातात.

भारतीय सैन्यातील गौरवशाली कारकीर्द

व्यवसाय क्षेत्रात येण्यापूर्वी ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांनी भारतीय सशस्त्र दलात उल्लेखनीय सेवा बजावली होती. त्यांनी राष्ट्रसेवेसाठी अनेक वर्षे समर्पित केली आणि आपल्या कार्यकाळात उत्कृष्ट नेतृत्वाचे दर्शन घडवले.त्यांच्या उल्लेखनीय सेवेसाठी त्यांना 'विशिष्ट सेवा पदक' प्रदान करण्यात आले होते. लष्करी सेवेतून मिळालेली शिस्त, प्रामाणिकपणा आणि नियोजनाची सवय त्यांनी व्यवसायातही कायम ठेवली. याच गुणांमुळे त्यांनी कंपनीला यशाच्या नव्या उंचीवर नेले.त्यांच्या विविध क्षेत्रांतील योगदानाची दखल घेत भारत सरकारने त्यांना 'पद्मश्री' या देशातील चौथ्या सर्वोच्च नागरी सन्मानाने गौरविले.२०१८ मध्ये झाले निधनब्रिगेडियर कपिल मोहन यांचे २०१८ मध्ये हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. त्यांच्या निधनानंतरही त्यांनी उभारलेला वारसा कायम आहे. कंपनीचा कारभार आता त्यांच्या कुटुंबीयांकडे असून हेमंत मोहन आणि विनय मोहन यांच्या नेतृत्वाखाली ब्रँडची परंपरा पुढे नेली जात आहे.आजही ओल्ड मॉन्क हे नाव गुणवत्ता, विश्वास आणि ग्राहकांच्या निष्ठेचे प्रतीक मानले जाते. अनेक दशकांनंतरही या ब्रँडची लोकप्रियता कायम आहे.

गुणवत्तेच्या जोरावर घडलेले यश

ओल्ड मॉन्कची कहाणी ही केवळ एका मद्य ब्रँडची यशोगाथा नाही, तर गुणवत्तेवर विश्वास ठेवणाऱ्या उद्योजकीय दृष्टिकोनाची प्रेरणादायी कथा आहे. जाहिरातींचा आधार न घेता, ग्राहकांचा विश्वास जपून आणि उत्पादनाचा दर्जा कायम ठेवून जागतिक यश मिळवता येते, हे या ब्रँडने सिद्ध केले.दारूला आयुष्यात कधीही हात न लावणाऱ्या ब्रिगेडियर कपिल मोहन यांनी उभारलेले ओल्ड मॉन्कचे साम्राज्य आजही भारतीय उद्योगविश्वातील सर्वात अनोख्या आणि प्रेरणादायी यशकथांपैकी एक म्हणून ओळखले जाते.