पुण्यात ‘छात्रो की गूंज’ कार्यक्रमात राहुल गांधींचा विद्यार्थ्यांशी संवाद; तरुणीने मांडली वडिलांच्या निधनानंतरच्या संघर्षाची कहाणी

काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांच्या उपस्थितीत पुण्यात ‘छात्रो की गूंज’ या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमाला हजारो विद्यार्थ्यांनी मोठ्या संख्येने उपस्थिती लावली. शिक्षण, बेरोजगारी, पेपरफुटी, महिला सुरक्षा आणि तरुणांच्या भविष्यासह विविध महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर या कार्यक्रमात चर्चा करण्यात आली. विशेष म्हणजे, कार्यक्रमादरम्यान राहुल गांधी यांनी विद्यार्थ्यांशी थेट संवाद साधला. यावेळी एका विद्यार्थिनीने आपल्या वैयक्तिक आयुष्यातील संघर्षाची कहाणी राहुल गांधींसमोर मांडली. या संवादाची सध्या मोठी चर्चा होत आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, ‘छात्रो की गूंज’ कार्यक्रमासाठी सुमारे 25 ते 40 हजार विद्यार्थी सहभागी झाले होते. महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांसह विशेषतः Gen Z पिढीतील तरुणांचा मोठा सहभाग या कार्यक्रमात पाहायला मिळाला. विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना राहुल गांधी यांनी त्यांच्या समस्या जाणून घेण्याचा प्रयत्न केला.

कार्यक्रमापूर्वी ABVP आणि NSUI कार्यकर्त्यांमध्ये वाद

या कार्यक्रमाच्या एक दिवस आधी पुण्यात राजकीय वातावरण तापल्याचे पाहायला मिळाले होते. अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषद (ABVP) आणि NSUIच्या कार्यकर्त्यांमध्ये वाद झाल्याची माहिती समोर आली होती. त्यामुळे कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांकडून विशेष खबरदारी घेण्यात आली. कार्यक्रमस्थळी मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता.

तणावाची पार्श्वभूमी असतानाही कार्यक्रमात मोठ्या संख्येने विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेतला. मंचावरून विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांवर आणि देशातील तरुणांसमोरील विविध आव्हानांवर चर्चा करण्यात आली.

राहुल गांधींसमोर विद्यार्थिनीने मांडली व्यथा

कार्यक्रमातील सर्वाधिक लक्षवेधी क्षणांपैकी एक म्हणजे राहुल गांधी आणि दोन विद्यार्थिनींमधील संवाद. यावेळी एका विद्यार्थिनीने आपल्या आयुष्यातील संघर्षाबद्दल सांगताना भावनिक अनुभव मांडला.

विद्यार्थिनीने सांगितले की, तिने तीन वर्षांपूर्वी आपल्या वडिलांना गमावले. तिच्या वडिलांना कॅन्सर झाला होता. ते स्वच्छता कर्मचारी म्हणून काम करत होते. वडिलांच्या निधनानंतर कुटुंबीय आणि समाजाच्या अपेक्षांचा मोठा दबाव आपल्यावर आला, असे तिने सांगितले.

वडिलांच्या निधनानंतर घरातील एखाद्या गोष्टीबाबत आपण आपले मत मांडले किंवा काही मागितले, तर त्याकडे वेगळ्या नजरेने पाहिले जात असल्याची खंत तिने व्यक्त केली. त्याच गोष्टी मुलाने सांगितल्या तर त्याला त्याचा अधिकार मानला जातो; मात्र मुलीने काही मागितले तर ती हिस्सेदारी मागत असल्यासारखे पाहिले जाते, अशी भावना तिने व्यक्त केली.

शिक्षणानंतर लग्नाचा दबाव

या विद्यार्थिनीने पुढे सांगितले की, शिक्षण पूर्ण करून आल्यानंतर तिच्यावर लग्नासाठी दबाव वाढू लागला. शिक्षित असूनही समाजाच्या अपेक्षांना आणि कुटुंबाच्या दबावाला सामोरे जावे लागत असल्याचे तिने सांगितले.

लग्नासाठी मुलगी सुंदर असावी, अशा सामाजिक अपेक्षांचाही तिला सामना करावा लागला. तिचे म्हणणे ऐकून घेत असताना राहुल गांधी यांनी तिला थांबवत, ‘तू खूप सुंदर मुलगी आहेस,’ असे म्हटल्याचे सांगण्यात आले.

या संवादानंतर राहुल गांधी यांनी महिलांच्या स्वातंत्र्याचा आणि त्यांच्या निर्णयक्षमतेचा मुद्दा उपस्थित केला.

‘पुरुषांनी तुमच्यावर नियंत्रण ठेवावं का?’

राहुल गांधी यांनी विद्यार्थ्यांना प्रश्न विचारत महिलांवर पुरुषांचे नियंत्रण असावे का, असा मुद्दा उपस्थित केला. यावर उपस्थित विद्यार्थ्यांकडून जोरदारपणे ‘नाही’ असे उत्तर देण्यात आले.

यानंतर राहुल गांधी यांनी महिलांना जन्मापासूनच विविध प्रकारच्या सामाजिक आणि मानसिक दबावांना सामोरे जावे लागत असल्याचे सांगितले. मुलींच्या जन्मापासून सुरू होणाऱ्या भेदभावापासून ते शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधींपर्यंत अनेक समस्या त्यांच्या वाट्याला येतात, असा मुद्दा त्यांनी मांडला.

महिला सुरक्षेवर राहुल गांधींचे भाष्य

महिलांच्या सुरक्षेचा प्रश्नही या कार्यक्रमात चर्चेचा केंद्रबिंदू ठरला. मुलींना सार्वजनिक ठिकाणी छेडछाड, हिंसाचार आणि असुरक्षिततेचा सामना करावा लागतो. या परिस्थितीमुळे अनेक मुलींना आपले शिक्षण किंवा नोकरी सोडण्याचा निर्णय घ्यावा लागतो, असा मुद्दा राहुल गांधी यांनी उपस्थित केला.

महिलांना सुरक्षित वातावरण मिळणे, त्यांना शिक्षण आणि रोजगाराच्या समान संधी मिळणे आणि स्वतःच्या आयुष्याबाबत निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

पेपरफुटी, बेरोजगारी आणि शिक्षणावरही चर्चा

‘छात्रो की गूंज’ या कार्यक्रमात केवळ महिला सुरक्षेपुरताच संवाद मर्यादित राहिला नाही. विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणातील अडचणी, वाढती बेरोजगारी आणि परीक्षांमधील पेपरफुटी यांसारख्या मुद्द्यांवरही चर्चा झाली.

मोठ्या संख्येने सहभागी झालेल्या विद्यार्थ्यांमध्ये तरुणाईच्या भविष्यासंदर्भातील चिंता स्पष्टपणे दिसून आली. शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर रोजगाराच्या संधी, परीक्षा व्यवस्थेवरील विश्वास आणि सुरक्षित वातावरण या विषयांवर विद्यार्थ्यांमध्ये असलेली अस्वस्थता या कार्यक्रमातून समोर आली.

तरुणांच्या प्रश्नांना व्यासपीठावरून आवाज

पुण्यातील ‘छात्रो की गूंज’ कार्यक्रमामुळे विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांना आणि विशेषतः तरुणींच्या सामाजिक संघर्षाला व्यासपीठ मिळाले. एका विद्यार्थिनीने वैयक्तिक आयुष्यातील अनुभव सांगत महिलांना भेडसावणाऱ्या सामाजिक दबावाकडे लक्ष वेधले. त्यावर राहुल गांधी यांनी महिलांच्या स्वातंत्र्याचा आणि सुरक्षेचा मुद्दा उपस्थित केला.

दरम्यान, कार्यक्रमापूर्वी झालेल्या ABVP-NSUI वादाच्या पार्श्वभूमीवर पोलिसांचा कडेकोट बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. मात्र, मोठ्या संख्येने विद्यार्थी कार्यक्रमाला उपस्थित राहिल्याने पुण्यातील हा कार्यक्रम राजकीय आणि सामाजिकदृष्ट्या चर्चेचा विषय ठरला आहे.