राहुल गांधींसह विरोधी नेत्यांना ताब्यात; दिल्लीतील आंदोलनाने राजकीय वातावरण तापले

राहुल गांधींसह विरोधी नेत्यांना ताब्यात; दिल्लीतील आंदोलनाने राजकीय वातावरण तापले

नवी दिल्ली : मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी आणि निवडणूक प्रक्रियेतील कथित अनियमिततेच्या मुद्द्यावरून दिल्लीमध्ये सुरू असलेल्या विरोधकांच्या आंदोलनाला मंगळवारी नाट्यमय वळण मिळाले. काँग्रेस नेते आणि लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, काँग्रेसच्या खासदार प्रियंका गांधी यांच्यासह काँग्रेस आणि इंडिया आघाडीतील अनेक नेत्यांना दिल्ली पोलिसांनी ताब्यात घेतले. आकाशवाणी भवन परिसरात जवळपास नऊ तास चाललेल्या ठिय्या आंदोलनानंतर रात्री पोलिसांनी कारवाई केली.

इंडिया आघाडीतील खासदारांनी मंगळवारी सकाळपासूनच निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे मोर्चा काढण्याचा प्रयत्न केला. निवडणूक प्रक्रियेतील कथित त्रुटी, मतदार याद्यांमधील बदल आणि विशेष मतदार यादी पुनरावलोकनाच्या प्रक्रियेवर विरोधकांकडून प्रश्न उपस्थित करण्यात येत आहेत. या मुद्द्यांवर मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांची भेट घेऊन निवेदन देण्याची मागणी विरोधी खासदारांनी केली होती.

विरोधी खासदार निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे निघाल्यानंतर पोलिसांनी त्यांना बॅरिकेड्स लावून अडवले. यावेळी आंदोलनस्थळी मोठा तणाव निर्माण झाला. राहुल गांधी बॅरिकेडवर चढले आणि त्यांनी तिरंगा फडकावला. पोलिस आणि आंदोलक यांच्यात काही वेळ झटापटही झाली. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पोलिसांनी मोठ्या प्रमाणावर बंदोबस्त तैनात केला होता.

यानंतर राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांच्यासह काही नेते पोलिसांच्या ताब्यातून बाहेर पडून आकाशवाणी भवन परिसरात पोहोचले. निवडणूक आयोगाचे कार्यालय या परिसरापासून काहीशे मीटर अंतरावर आहे. राहुल गांधी यांनी तेथे ठिय्या आंदोलन सुरू केले. जोपर्यंत विरोधी खासदारांच्या शिष्टमंडळाला निवडणूक आयोगाची भेट मिळत नाही, तोपर्यंत आंदोलन सुरू ठेवण्याची भूमिका त्यांनी घेतली.

काँग्रेसचे सरचिटणीस के. सी. वेणुगोपाल, पवन खेरा आणि इतर नेतेही आंदोलनात सहभागी झाले. काही काळानंतर विरोधी पक्षातील इतर खासदार आणि कार्यकर्तेही तेथे जमा झाले. आंदोलनामुळे परिसरात राजकीय वातावरण चांगलेच तापले. पोलिसांकडून आंदोलन थांबवून परिसर रिकामा करण्याचे आवाहन करण्यात आले; मात्र आंदोलकांनी आपली भूमिका कायम ठेवली.

या आंदोलनादरम्यान राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांनी आकाशवाणी भवन परिसरात प्रवेश केल्याने परिस्थिती आणखी चर्चेत आली. राहुल गांधी यांच्या या कृतीने आंदोलनाला वेगळे वळण मिळाले. काँग्रेसच्या अनेक नेत्यांनी त्यांच्यासोबत आंदोलन सुरू ठेवले. दरम्यान, पोलिसांनी आंदोलनाच्या ठिकाणी अतिरिक्त बंदोबस्त वाढवला.

सुमारे नऊ तास आंदोलन सुरू राहिल्यानंतर रात्री पोलिसांनी आंदोलकांना तेथून हटवण्याची कारवाई सुरू केली. राहुल गांधी, प्रियंका गांधी, के. सी. वेणुगोपाल, पवन खेरा यांच्यासह अनेक नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले. महाराष्ट्रातील काँग्रेसच्या खासदार प्रणिती शिंदे आणि वर्षा गायकवाड यांनाही ताब्यात घेण्यात आल्याची माहिती समोर आली.

पोलिसांच्या कारवाईदरम्यान आंदोलनस्थळी काही काळ गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले. आंदोलकांना वेगवेगळ्या ठिकाणी हलवण्यात आले. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, सार्वजनिक सुव्यवस्था आणि सुरक्षा राखण्यासाठी ही कारवाई करण्यात आली. आंदोलनासाठी असलेल्या आदेशांचे उल्लंघन झाल्याने परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी ताब्यात घेण्याची कारवाई करण्यात आल्याचे पोलिसांनी स्पष्ट केले.

या संपूर्ण आंदोलनात सुमारे दोनशेहून अधिक आंदोलक आणि काही खासदारांना ताब्यात घेण्यात आल्याची माहिती आहे. राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांना किंग्सवे कॅम्प येथील न्यू पोलीस लाईन्स परिसरात नेण्यात आले. काही काळानंतर त्यांची सुटका करण्यात आली. त्यानंतर दोघेही तेथून निघून गेले.

दरम्यान, आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर निवडणूक आयोग आणि विरोधकांमधील संघर्ष अधिक तीव्र झाल्याचे दिसून येत आहे. विरोधकांकडून मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करण्यात येत आहे. निवडणूक प्रक्रियेतील कथित अनियमितता आणि विशेष मतदार यादी पुनरावलोकनाच्या मुद्द्यावरून विरोधकांनी सरकार आणि निवडणूक आयोगावर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

दुसरीकडे, निवडणूक आयोगाने विरोधकांच्या मागण्यांबाबत आपली प्रक्रिया आणि भूमिका स्पष्ट केली आहे. विरोधी खासदारांच्या मोठ्या शिष्टमंडळाला भेटण्याच्या मागणीवरूनही दोन्ही बाजूंमध्ये मतभेद निर्माण झाले. आयोगाने भेटीसाठी निर्धारित प्रक्रिया पाळणे आवश्यक असल्याचे सांगितले.

या आंदोलनामुळे राजधानी दिल्लीतील राजकीय वातावरण पुन्हा एकदा तापले आहे. राहुल गांधी आणि प्रियंका गांधी यांच्यासारख्या प्रमुख नेत्यांना ताब्यात घेण्यात आल्याने काँग्रेसने सरकार आणि पोलिसांच्या कारवाईवर टीका केली आहे. आंदोलन थांबवून प्रश्न सुटणार नसून विरोधक आपला लढा पुढे सुरू ठेवणार असल्याचा इशारा काँग्रेस नेत्यांनी दिला आहे.

या घटनेचा परिणाम आगामी राजकीय वातावरणावरही होण्याची शक्यता आहे. निवडणूक प्रक्रिया, मतदार याद्या आणि निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमधील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत. दिल्लीतील आंदोलनाने विरोधकांची एकजूट, काँग्रेसची आक्रमक भूमिका आणि निवडणूक आयोगावरील वाढता राजकीय दबाव हे तीन मुद्दे पुन्हा केंद्रस्थानी आणले आहेत.

राहुल गांधी आणि इतर नेत्यांच्या ताब्यात घेण्याच्या कारवाईनंतर काँग्रेसकडून पुढील आंदोलनाची दिशा काय असेल, तसेच निवडणूक आयोग या आरोपांना कशा प्रकारे उत्तर देईल, याकडे आता राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. मात्र, मंगळवारी दिल्लीमध्ये घडलेल्या या घटनांमुळे निवडणूक प्रक्रियेवरील राजकीय संघर्ष आणखी तीव्र झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे.