स्वरा भास्करच्या ‘पद्मावत’वरील भूमिकेला श्रिया पिळगावकरांचा विरोध; म्हणाल्या, ‘आपण आजच्या काळातून इतिहासाचं मूल्यमापन करू शकत नाही’

मुंबई : अभिनेत्री स्वरा भास्कर गेल्या काही दिवसांपासून तिच्या ‘पद्मावत’ चित्रपटातील जौहरच्या दृश्याबाबत केलेल्या जुन्या वक्तव्यामुळे पुन्हा चर्चेत आली आहे. ‘पद्मावत’ प्रदर्शित झाल्यानंतर स्वराने दिग्दर्शक संजय लीला भन्साळी यांना पत्र लिहून चित्रपटातील जौहरच्या दृश्यावर आक्षेप घेतल्याचे सांगितले होते. या भूमिकेवरून सोशल मीडियावर आणि मनोरंजन क्षेत्रात मोठी चर्चा झाली होती. अभिनेत्री कंगना राणौतनेही स्वराच्या भूमिकेवर जोरदार टीका केली होती.

आता ज्येष्ठ अभिनेते सचिन पिळगावकर यांची मुलगी आणि अभिनेत्री श्रिया पिळगावकर यांनीही या मुद्द्यावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. इतिहासातील एखाद्या प्रथा किंवा घटनेकडे आजच्या काळातील मूल्यांच्या आधारे पाहणे योग्य नाही, असे मत श्रियाने व्यक्त केले आहे. तिच्या या वक्तव्यामुळे ‘पद्मावत’मधील जौहरच्या दृश्यावरून सुरू असलेली चर्चा पुन्हा रंगली आहे.

श्रिया पिळगावकर नेमकं काय म्हणाल्या?

‘फिल्मीग्यान’ला दिलेल्या मुलाखतीत श्रिया पिळगावकर यांनी इतिहास आणि संस्कृतीकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनावर भाष्य केले. त्यांच्या मते, हजारो किंवा शेकडो वर्षांपूर्वीच्या समाजातील परिस्थितीचा आजच्या काळातील विचारसरणीच्या आधारावर थेट न्याय करता येत नाही.

श्रियाने सांगितले की, आपण २०२६ मध्ये बसून शेकडो वर्षांपूर्वीच्या किंवा हजारो वर्षांपूर्वीच्या संस्कृतीचे मूल्यमापन करू शकत नाही. त्या काळात राहणाऱ्या लोकांची मानसिकता काय होती, त्यांची मूल्यव्यवस्था काय होती, त्यांच्यावर कोणते सामाजिक किंवा इतर दबाव होते, याची पूर्ण माहिती आज आपल्याकडे नसते.

त्यामुळे त्या काळातील एखाद्या घटनेकडे आजच्या काळातील चष्म्यातून पाहणे आणि त्यावर अंतिम मत तयार करणे योग्य नसल्याचे श्रियाने म्हटले.

“प्रत्येक संस्कृती काळानुसार विकसित होत जाते; परिस्थितीनुसार आणि लोकांच्या अटींनुसार ती बदलत असते.”

‘त्या काळातील परिस्थिती आपण समजू शकत नाही’

श्रियाच्या मते, प्रत्येक समाज आणि संस्कृती ही काळानुसार बदलत असते. त्यामुळे शेकडो वर्षांपूर्वी एखाद्या समाजात प्रचलित असलेल्या प्रथा आजच्या मूल्यांशी जुळत नसतील, तर त्यावरून त्या काळातील लोकांच्या मानसिकतेबाबत निष्कर्ष काढताना काळजी घेणे गरजेचे आहे.

त्या म्हणाल्या की, त्या काळात लोकांना काय वाटत होते, त्यांची तत्त्वे आणि मूल्ये काय होती, त्यांना कोणत्या परिस्थितीत निर्णय घ्यावे लागत होते किंवा त्यांच्यावर कोणता दबाव होता, याचा आजच्या काळातून अंदाज बांधणे कठीण आहे.

त्यामुळे इतिहासाकडे पाहताना त्या काळाची सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय पार्श्वभूमी लक्षात घेणे आवश्यक असल्याचे श्रियाच्या वक्तव्याचा आशय आहे.

‘पद्मावत’मधील जौहर दृश्यावर स्वरा भास्करचा आक्षेप

दरम्यान, स्वरा भास्करने ‘पद्मावत’ चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर त्यातील जौहरच्या दृश्यावर तीव्र आक्षेप घेतला होता. चित्रपटात मोठ्या संख्येने महिला जौहर करत असल्याचे दाखवण्यात आले होते.

हे दृश्य पाहताना आपल्या मनात अनेक प्रश्न निर्माण झाल्याचे स्वराने म्हटले होते. विशेषतः बलात्काराच्या घटना आणि लैंगिक हिंसाचाराला सामोरे जाणाऱ्या महिलांच्या संदर्भात या दृश्यातून कोणता संदेश जातो, असा प्रश्न तिने उपस्थित केला होता.

स्वराच्या मते, एखाद्या महिलेवर बलात्कार झाला असेल आणि तिने स्वतःचे प्राण वाचवले असतील, तर तिला जगण्याचा अधिकार नाही किंवा तिने आत्महत्या केली असती तरच ती सन्माननीय किंवा धाडसी ठरली असती, असा चुकीचा संदेश अशा चित्रणातून जाऊ शकतो.

तिने या संदर्भात समाजातील बलात्काराच्या घटनांकडेही लक्ष वेधले होते.

‘बलात्कार म्हणजे आयुष्याचा अंत नाही’

स्वरा भास्करने आपल्या आक्षेपातून बलात्कार पीडित महिलांच्या मानसिकतेचा मुद्दा मांडला होता. तिच्या मते, लैंगिक अत्याचारानंतर महिलेचे आयुष्य संपत नाही. तिला पुढे जगण्याचा आणि आपले आयुष्य पुन्हा उभे करण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.

‘पद्मावत’मधील जौहरच्या दृश्यामुळे बलात्कार पीडित महिलांना त्यांच्या आयुष्याबद्दल नकारात्मक संदेश जाऊ शकतो, अशी चिंता स्वराने व्यक्त केली होती.

तिने प्रश्न उपस्थित केला होता की, समाज अशा महिलांना अप्रत्यक्षपणे असे सांगत आहे का की बलात्कारानंतर जगणे म्हणजे कमीपणा किंवा अपमान आहे? किंवा एखादी महिला स्वतःचा जीव घेते तेव्हाच तिचे धैर्य आणि सन्मान सिद्ध होतो का?

याच विचारांमुळे तिने चित्रपटातील त्या दृश्यावर आक्षेप घेतल्याचे सांगितले होते.

कंगना राणौतनेही केली होती टीका

स्वराच्या या भूमिकेनंतर अभिनेत्री कंगना राणौतनेही तिच्यावर टीका केली होती. ‘पद्मावत’ आणि राजपूत इतिहासाशी संबंधित मुद्द्यांवर कंगनाने यापूर्वीही आपली भूमिका व्यक्त केली आहे.

स्वराच्या वक्तव्यामुळे सोशल मीडियावरही दोन वेगवेगळे मतप्रवाह पाहायला मिळाले. काहींनी तिच्या भूमिकेचे समर्थन करताना जौहरच्या चित्रणामुळे महिलांच्या आत्मनिर्णयाबाबत चुकीचा संदेश जाऊ शकतो, असे म्हटले. तर काहींनी ऐतिहासिक संदर्भांकडे आजच्या सामाजिक निकषांवरून पाहण्यास विरोध केला.

श्रियाच्या वक्तव्यामुळे वादाला नवा ट्विस्ट

आता श्रिया पिळगावकर यांनी केलेल्या वक्तव्यामुळे या जुन्या वादाला पुन्हा हवा मिळाली आहे. श्रियाने थेट स्वरा भास्करचे नाव घेऊन तिच्यावर वैयक्तिक टीका करण्यापेक्षा इतिहास आणि संस्कृतीकडे पाहण्याच्या दृष्टिकोनावर आपले मत मांडले आहे.

इतिहासातील घटना समजून घेताना त्या काळातील परिस्थिती आणि मूल्यव्यवस्था लक्षात घेणे आवश्यक आहे, हा तिच्या वक्तव्याचा मुख्य मुद्दा आहे.

श्रियाच्या मते, आजच्या काळातील मूल्ये आणि विचार पूर्वीच्या समाजावर थेट लागू करून त्या काळातील घटनांचे मूल्यमापन करणे योग्य ठरणार नाही.

इतिहास विरुद्ध वर्तमान मूल्यव्यवस्था

‘पद्मावत’मधील जौहरचा प्रसंग हा केवळ सिनेमातील एक दृश्य न राहता इतिहास, स्त्री स्वातंत्र्य, सन्मान, हिंसा आणि सांस्कृतिक मूल्ये या अनेक मुद्द्यांशी जोडला गेला आहे.

एका बाजूला इतिहासातील घटनांचे चित्रण करताना त्यातील संवेदनशीलता आणि आजच्या समाजावर होणारा परिणाम लक्षात घेण्याची मागणी केली जाते. तर दुसरीकडे ऐतिहासिक घटनांचे मूल्यमापन करताना त्या काळाची पार्श्वभूमी समजून घेण्याची गरज असल्याचे मत मांडले जाते.

स्वरा भास्कर आणि श्रिया पिळगावकर यांच्या भूमिकांमध्ये याच दोन वेगवेगळ्या दृष्टिकोनांची झलक पाहायला मिळत आहे.

सोशल मीडियावर पुन्हा चर्चा

श्रियाच्या वक्तव्यानंतर ‘पद्मावत’, जौहर आणि स्वरा भास्कर यांचा जुना मुद्दा पुन्हा सोशल मीडियावर चर्चेत आला आहे. काही जण श्रियाच्या मताचे समर्थन करत आहेत, तर काहीजण स्वराने उपस्थित केलेल्या प्रश्नांशी सहमत असल्याचे सांगत आहेत.

विशेष म्हणजे, हा वाद केवळ दोन अभिनेत्रींच्या मतांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. इतिहासाचे चित्रण, महिलांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन आणि सिनेमातून दिला जाणारा सामाजिक संदेश या व्यापक मुद्द्यांवरही चर्चा सुरू झाली आहे.

एकूणच, ‘पद्मावत’मधील जौहर दृश्यावरून सुरू झालेला जुना वाद श्रिया पिळगावकर यांच्या वक्तव्यामुळे पुन्हा चर्चेत आला आहे. स्वरा भास्करने या दृश्यातून बलात्कार पीडित महिलांबाबत चुकीचा संदेश जाऊ शकतो, असा आक्षेप घेतला होता. तर श्रियाने इतिहासातील घटनांकडे आजच्या काळातील मूल्यांच्या आधारावर पाहण्याबाबत सावध भूमिका मांडली आहे. आता या दोन्ही भूमिकांवर सोशल मीडियावर आणि मनोरंजन क्षेत्रात आणखी चर्चा होण्याची शक्यता आहे.