बापटांइतकी नसेल, तरी माझीही मराठी चांगली’; हिंदीत बोलण्यावरून ट्रोलिंग, अभिनेत्याचं सडेतोड उत्तर

मराठी भाषा, तिचा अभिमान आणि कलाकारांनी इतर भाषांमध्ये व्यक्त होण्याचा अधिकार या मुद्द्यांवर सोशल मीडियावर अनेकदा चर्चा आणि वाद पाहायला मिळतात. एखाद्या मराठी कलाकाराने हिंदी किंवा अन्य भाषेत संवाद साधला की, त्यावरून त्याला ट्रोल करण्याचे प्रकारही समोर येतात. आता प्रसिद्ध मराठी अभिनेते स्वप्निल राजशेखर यांच्या एका सोशल मीडिया पोस्टमुळे भाषेच्या मुद्द्यावर पुन्हा चर्चा सुरू झाली आहे.

हिंदी भाषेतील एका रीलवर आलेल्या कमेंटला उत्तर देताना स्वप्निल राजशेखर यांनी आपली भूमिका स्पष्ट केली. मातृभाषेवर प्रेम करणं म्हणजे इतर भाषांचा द्वेष करणं नव्हे, असं त्यांनी ठामपणे सांगितलं. कलाकार म्हणून विविध भाषांमध्ये व्यक्त होण्याची गरज असते आणि त्यात गैर काहीही नाही, असा संदेशही त्यांनी आपल्या पोस्टमधून दिला.

हिंदीतील रीलवरून अभिनेत्याला ट्रोलिंग

स्वप्निल राजशेखर यांनी फेसबुकवर एका युजरची कमेंट शेअर केली. या कमेंटमध्ये त्यांच्या हिंदीतील रीलवर आक्षेप घेण्यात आला होता. संबंधित युजरने, ‘तुम्हा मराठी कलाकारांना हिंदीत बोलायची फार खाज... काय गरज आहे हिंदीत व्हिडीओ करायची. तुमच्यासारख्यांमुळे मराठी मरतेय,’ अशा शब्दांत त्यांच्यावर टीका केली होती.

या कमेंटला स्वप्निल यांनी संयमाने, मात्र ठाम शब्दांत उत्तर दिलं. अशा प्रकारच्या प्रतिक्रिया आपल्याला अनेकदा मिळत असल्याचं त्यांनी सांगितलं. विशेष म्हणजे, ज्या व्यक्तीने आपल्यावर भाषेच्या मुद्द्यावरून टीका केली, त्या व्यक्तीच्या सोशल मीडिया अकाउंटवर इंग्रजीत नाव लिहिलेलं असल्याचं त्यांनी निदर्शनास आणून दिलं. त्याच अकाउंटवर दाक्षिणात्य चित्रपटाच्या प्रमोशनशी संबंधित पोस्ट असल्याचाही उल्लेख त्यांनी केला.

यातून त्यांनी भाषेबाबतच्या निवडक आक्षेपांकडे लक्ष वेधलं.

‘मातृभाषेवर प्रेम म्हणजे दुसऱ्या भाषेचा द्वेष नव्हे’

स्वप्निल राजशेखर यांच्या पोस्टमधील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे मातृभाषेवरील प्रेम आणि अन्य भाषांचा द्वेष या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत, असं त्यांनी स्पष्ट केलं.

मराठी भाषा आपली ओळख आहे, तिचा अभिमान बाळगणं आवश्यक आहे. मात्र, त्यासाठी हिंदी, इंग्रजी किंवा इतर कोणत्याही भारतीय भाषेचा तिरस्कार करण्याची गरज नाही. भाषेवर प्रेम करताना दृष्टिकोन व्यापक असायला हवा, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.

कलाकारांसाठी तर हा मुद्दा अधिक महत्त्वाचा असल्याचं त्यांच्या पोस्टमधून दिसून येतं. कलाकार विविध माध्यमांमधून आणि वेगवेगळ्या भाषांतील प्रेक्षकांशी संवाद साधत असतात. त्यामुळे एखाद्या कलाकाराने दुसऱ्या भाषेत व्यक्त होणं म्हणजे आपल्या मातृभाषेचा अपमान होत नाही, असा त्यांचा सूर आहे.

छत्रपती शिवाजी महाराजांचा दाखला देत काय म्हणाले?

आपली भूमिका स्पष्ट करताना स्वप्निल यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कार्याचा संदर्भ दिला. संकुचित विचारांच्या पलीकडे जाऊन परिस्थितीनुसार नवे मार्ग स्वीकारण्याची गरज असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

भारताच्या सागरी इतिहासाचा संदर्भ देताना त्यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांनी सागरी सामर्थ्याचं महत्त्व ओळखून स्वतंत्र आरमार उभारल्याचा उल्लेख केला. पारंपरिक मर्यादा ओलांडून काळाची गरज ओळखण्याचा दृष्टिकोन शिवाजी महाराजांच्या कार्यातून दिसून येतो, असं त्यांनी आपल्या मांडणीतून सूचित केलं.

भाषेच्या बाबतीतही असाच व्यापक दृष्टिकोन ठेवण्याची गरज असल्याचं त्यांच्या पोस्टमधून स्पष्ट होतं.

छत्रपती संभाजी महाराजांच्या बहुभाषिक व्यक्तिमत्त्वाचा उल्लेख

स्वप्निल राजशेखर यांनी छत्रपती संभाजी महाराजांचाही आपल्या पोस्टमध्ये संदर्भ दिला. संभाजी महाराजांना अनेक भाषांचं ज्ञान होतं आणि त्यांनी विविध भाषांमध्ये साहित्यनिर्मिती केल्याचं त्यांनी नमूद केलं.

त्यांच्या मते, एखाद्या व्यक्तीला अनेक भाषा येणं ही कमजोरी नसून ताकद आहे. वेगवेगळ्या भाषांचा अभ्यास आणि वापर केल्यामुळे व्यक्तिमत्त्व अधिक समृद्ध होतं. त्यामुळे मराठीचा अभिमान बाळगण्यासाठी इतर भाषा नाकारण्याची आवश्यकता नाही.

याच मुद्द्यावरून त्यांनी भाषेच्या राजकारणापेक्षा भाषेच्या समृद्धीकडे पाहण्याचं आवाहन केलं आहे.

‘मायमराठी मला अत्यंत प्रिय’

स्वतःच्या मराठी भाषेवरील प्रेमाबद्दलही स्वप्निल यांनी स्पष्टपणे भाष्य केलं. ‘मायमराठी’ आपल्याला अत्यंत प्रिय असल्याचं त्यांनी सांगितलं. मराठी भाषेतील विविध लहेजे आणि बोली आत्मसात करण्याचा आपण प्रयत्न करत असल्याचंही त्यांनी नमूद केलं.

मराठीच्या चार-पाच बोली लहेज्यांमध्ये आपण बोलू शकतो, असं सांगत त्यांनी आपल्या भाषिक प्रवासाची माहिती दिली. विशेषतः कोल्हापुरी मायबोलीचा गोडवा सोशल मीडियाच्या माध्यमातून लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचं त्यांनी सांगितलं.

यातून आपल्याला मराठी भाषेचा आणि तिच्या विविध बोलींचा अभिमान असल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

‘बापटांइतकी नसेल, तरी माझीही मराठी चांगली’

आपल्या पोस्टमध्ये स्वप्निल यांनी मिश्कील पण आत्मविश्वासपूर्ण अंदाजात आणखी एक विधान केलं. ‘बापटांइतकी नसेल, तरी माझीसुद्धा मातृभाषा चांगली आहे,’ असं त्यांनी म्हटलं.

या विधानातून त्यांनी मराठी भाषेवरील आपली पकड आणि प्रेम अधोरेखित केलं. एखाद्या व्यक्तीने हिंदीत किंवा अन्य भाषेत संवाद साधला म्हणून त्याचं मराठीवरील प्रेम कमी होत नाही, हा मुद्दा त्यांनी पुन्हा एकदा अधोरेखित केला.

भाषेवरून ट्रोलिंग करणाऱ्यांना सडेतोड संदेश

सोशल मीडियावर कलाकारांच्या प्रत्येक कृतीवर प्रतिक्रिया देणं आणि त्यावरून ट्रोलिंग करणं आता सामान्य झालं आहे. विशेषतः भाषेच्या मुद्द्यावरून मराठी कलाकारांना लक्ष्य करण्याच्या घटनाही अनेकदा चर्चेत येतात.

स्वप्निल राजशेखर यांच्या या पोस्टने अशाच ट्रोलिंगला उत्तर दिलं आहे. मराठी भाषा जपणं, तिचा प्रसार करणं आणि तिचा अभिमान बाळगणं गरजेचं आहे; पण त्याचवेळी इतर भाषांबद्दल द्वेष बाळगणं योग्य नाही, अशी त्यांची भूमिका आहे.

त्यामुळे स्वप्निल राजशेखर यांची ही पोस्ट केवळ एका ट्रोलला दिलेलं उत्तर न राहता मराठी भाषा, बहुभाषिकता आणि कलाकारांच्या अभिव्यक्तीस्वातंत्र्यावरची भूमिका म्हणून चर्चेत आली आहे. सोशल मीडियावर त्यांच्या या विधानावर आता विविध प्रतिक्रिया उमटताना पाहायला मिळत आहेत.