Ujjain News : 170 वर्ष जुन्या ‘खडे हनुमान’ मंदिराची देशभर चर्चा; मूर्ती हलवण्याचे चारही प्रयत्न अपयशी, पुजारी म्हणाले...
11 Sep 2026 1 Views ताज्या बातम्याउज्जैन : मध्य प्रदेशातील उज्जैन शहरातील सुमारे 170 वर्षे जुन्या ‘खडे हनुमान मंदिरा’ची सध्या देशभर चर्चा सुरू आहे. रस्ता रुंदीकरणासाठी मंदिराचे स्थलांतर करण्याची प्रक्रिया प्रशासनाकडून सुरू करण्यात आली आहे. मात्र, मंदिरातील हनुमानाची उभी मूर्ती जागेवरून हलवण्याचे प्रशासनाचे सलग प्रयत्न अपयशी ठरल्याची माहिती समोर आली आहे. मोठ्या यंत्रसामग्रीच्या मदतीने प्रयत्न करूनही मूर्ती इंचभरही हलली नसल्याचा दावा करण्यात येत आहे.
उज्जैनमधील कंठाल चौक ते छत्री चौक या मार्गाचे रुंदीकरण सध्या सुरू आहे. सिंहस्थ महाकुंभ 2028 च्या पार्श्वभूमीवर शहरातील वाहतूक व्यवस्था आणि रस्त्यांची क्षमता वाढवण्यासाठी विविध विकासकामे हाती घेण्यात आली आहेत. याच रस्ता रुंदीकरणाच्या कामात सती गेटजवळ, नई पैठ आणि छत्री चौक परिसरात असलेल्या ‘खडे हनुमान मंदिरा’चा अडथळा येत असल्याने मंदिर अन्य ठिकाणी हलवण्याची योजना आखण्यात आली.
मात्र, मंदिराची वास्तू हटवण्याचे काम सुरू झाल्यानंतर हनुमानाची मूर्ती हलवण्याच्या प्रयत्नांना यश आले नाही. त्यामुळे या मंदिराची आणि प्रशासनाच्या प्रयत्नांची सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात चर्चा होत आहे.
170 वर्षांपूर्वीचे असल्याचा दावा
सती गेटजवळील या मंदिराला मोठा ऐतिहासिक वारसा असल्याचे सांगितले जाते. मंदिराशी संबंधित उपलब्ध कागदपत्रांनुसार, त्याची स्थापना सुमारे 1857 च्या काळात झाल्याचा दावा केला जातो. त्यामुळे या मंदिराचे वय सुमारे 170 वर्षांपेक्षा अधिक असल्याचे मानले जाते.
मंदिराचे प्रमुख आकर्षण म्हणजे हनुमानाची सुमारे आठ फूट उंच उभी मूर्ती. ‘खडे हनुमान’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या मंदिरात भाविकांची मोठी श्रद्धा आहे. उज्जैनमध्ये येणारे अनेक भाविक या मंदिराला भेट देतात.
रस्ता रुंदीकरणामुळे मंदिर स्थलांतरित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. त्यासाठी मंदिराची वास्तू हटवण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली. मात्र, मूर्ती हलवण्याची वेळ आल्यानंतर प्रशासनासमोर वेगळीच अडचण निर्माण झाली.
चार दिवसांत चार प्रयत्न; मूर्ती हलली नाही
मिळालेल्या माहितीनुसार, 4 आणि 5 सप्टेंबर रोजी महानगरपालिकेच्या पथकाने मंदिराची वास्तू पाडण्यास सुरुवात केली. त्यानंतर हनुमानाची मूर्ती हलवण्याचे प्रयत्न करण्यात आले. प्रशासनाने मोठ्या यंत्रसामग्रीचा वापर करून मूर्ती दुसऱ्या ठिकाणी नेण्याचा प्रयत्न केला.
मात्र, सलग प्रयत्न करूनही मूर्ती जागेवरून हलली नसल्याचे सांगण्यात येत आहे. चार दिवसांत मूर्ती हलवण्यासाठी चार वेळा प्रयत्न करण्यात आले. क्रेन, जेसीबी, हायड्रॉलिक यंत्रसामग्री आणि अन्य तांत्रिक पद्धतींचा वापर करण्यात आल्याचा दावा आहे. तरीही मूर्ती एक इंचदेखील हलली नसल्याचे मंदिराशी संबंधितांकडून सांगण्यात येत आहे.
या घटनेमुळे स्थानिक नागरिक आणि भाविकांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण झाली आहे. सोशल मीडियावरही मूर्ती हलत नसल्याच्या दाव्याची जोरदार चर्चा सुरू आहे.
‘आता निर्णय हनुमानजींच्या इच्छेनेच होईल’
या संपूर्ण प्रकरणावर मंदिराचे पुजारी महेश बैरागी यांनी प्रतिक्रिया दिली आहे. एका वृत्तवाहिनीशी बोलताना त्यांनी सांगितले की, मंदिर स्थलांतराचा निर्णय यापूर्वी चर्चेच्या माध्यमातून घेण्याची तयारी होती. मात्र, सध्याची परिस्थिती वेगळी आहे.
पुजारी महेश बैरागी यांच्या म्हणण्यानुसार, यापूर्वी ते मंदिर स्थलांतरासाठी तयार होते. प्रशासनासोबत याबाबत चर्चा देखील झाली होती. मात्र, आता भाविकांची वाढती गर्दी आणि त्यांच्या भावना लक्षात घेता पुढील निर्णय घेणे सोपे राहिलेले नाही.
‘आता हा निर्णय माझ्याही हातात राहिलेला नाही. केवळ हनुमानजींच्या इच्छेनेच पुढील निर्णय होईल,’ अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली.
त्यांच्या या वक्तव्यामुळे मंदिराबाबत भाविकांमध्ये असलेली श्रद्धा आणि सध्याची परिस्थिती पुन्हा चर्चेत आली आहे.
प्रशासनाला आधी माहिती देण्याची मागणी
मंदिर स्थलांतराच्या प्रक्रियेबाबत प्रशासनाकडे काही अटी मांडण्यात आल्याचेही पुजारी बैरागी यांनी सांगितले. मंदिर ज्या नवीन ठिकाणी हलवण्यात येणार आहे, त्या जागेची कागदपत्रे देण्यात यावीत, अशी त्यांची प्रमुख मागणी होती.
मात्र, अद्याप या जागेशी संबंधित सर्व कागदपत्रे देण्यात आलेली नसल्याचा दावा त्यांनी केला. त्याचबरोबर मूर्ती हलवण्यापूर्वी प्रशासनाने लेखी स्वरूपात माहिती द्यावी, अशीही मागणी करण्यात आली होती.
मात्र, कोणतीही पूर्वकल्पना न देता प्रशासनाचे पथक अचानक मंदिरात आले आणि मूर्ती हटवण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली, असा आरोप पुजारी महेश बैरागी यांनी केला आहे. या प्रकारानंतर परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची झाल्याचे त्यांनी सांगितले.
सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या तयारीचा भाग
उज्जैनमध्ये 2028 मध्ये सिंहस्थ महाकुंभ होणार आहे. या मोठ्या धार्मिक सोहळ्याच्या पार्श्वभूमीवर शहरातील पायाभूत सुविधांच्या विकासाची कामे सुरू आहेत. रस्त्यांचे रुंदीकरण, वाहतूक व्यवस्थेत सुधारणा आणि भाविकांच्या वाढत्या गर्दीचा विचार करून विविध प्रकल्प राबवले जात आहेत.
कंठाल चौक ते छत्री चौक या मार्गाचे रुंदीकरणदेखील याच तयारीचा एक भाग असल्याचे सांगितले जाते. या मार्गावरील वाहतूक सुरळीत करण्यासाठी काही बांधकामे हटवण्याची आणि आवश्यक त्या ठिकाणी जागा मोकळी करण्याची प्रक्रिया सुरू आहे.
याच कामात खडे हनुमान मंदिराचे स्थलांतर करण्याचा निर्णय घेण्यात आला. मात्र, मंदिराची वास्तू हटवण्यात आल्यानंतरही मूर्ती जागेवरून हलवण्यात प्रशासनाला यश आलेले नाही.
श्रद्धा की तांत्रिक अडचण? चर्चा मात्र देशभर
मूर्ती हलवण्याचे प्रयत्न अयशस्वी ठरल्याने या घटनेबाबत वेगवेगळ्या चर्चा सुरू झाल्या आहेत. भाविकांच्या दृष्टीने हा श्रद्धेचा विषय आहे, तर प्रशासनाच्या दृष्टीने रस्ता रुंदीकरण आणि विकासकामांचा भाग आहे. मूर्ती प्रत्यक्षात का हलत नाही, याचे तांत्रिक कारण काय आहे, याबाबत अधिकृत स्पष्टीकरण अद्याप समोर आलेले नाही.
त्यामुळे सोशल मीडियावर या घटनेबाबत विविध दावे केले जात आहेत. मात्र, या दाव्यांकडे तथ्य आणि अधिकृत माहितीच्या आधारे पाहणे आवश्यक आहे.
दरम्यान, मंदिराचे स्थलांतर होणार की रस्ता रुंदीकरणाच्या आराखड्यात बदल केला जाणार, याबाबत अद्याप अंतिम निर्णय स्पष्ट झालेला नाही. प्रशासन आणि मंदिर व्यवस्थापन यांच्यातील पुढील चर्चा महत्त्वाची ठरणार आहे.
एकीकडे सिंहस्थ महाकुंभ 2028 साठी उज्जैनमध्ये मोठ्या प्रमाणावर विकासकामे सुरू आहेत, तर दुसरीकडे 170 वर्षांहून अधिक जुने मानले जाणारे खडे हनुमान मंदिर चर्चेच्या केंद्रस्थानी आले आहे. मूर्ती हलवण्याचे प्रयत्न का अपयशी ठरले आणि मंदिराच्या स्थलांतराबाबत पुढे काय निर्णय होणार, याकडे आता भाविकांसह संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.